Alle Travel Tales van Marcel Verhoeven over Málaga


‘Waar is het feestje? Hier is het feestje’

Met enige verbazing maar ook met veel plezier stond ik van de week op het strand van Málaga te kijken naar een rituele verbranding van een enorme vis die gemaakt was van piepschuim en plastic. Het ging om een uit de kluiten gewassen boqueron, een visje dat één van de specialiteiten van de Malaguenese keuken is. Deze ansjovis, zoals een boqueron in het Nederlands wordt genoemd, is normaal een heel klein beestje dat niet groter dan 20 centimeter wordt, maar voor de carnaval hier in Málaga wordt er een enorm exemplaar van een meter of tien gemaakt, die tijdens een optocht door de straten van de oude stad richting de kust wordt vervoerd om zogezegd uiteindelijk in de fik te worden gezet.

De reden dat men in Málaga tijdens carnaval met een gigantische ansjovis loopt te zeulen is vanwege het feit dat men de inwoners van deze mooie historische stad aan de Costa del Sol in heel Andalusië vaak ‘uitscheldt’ voor boquerones


meer lezen

“Daar hoorden zij Engelen zingen”

Nog enkele dagen en het is kerst, uiteraard ook hier in Zuid-Spanje! De temperaturen, zo rond de 18 à 20 graden, en de constante zonneschijn hier in Málaga, doen voor een Amsterdammer als ik, niet echt aan de kerst denken, maar meer aan de zomer. Toch doet men er hier alles aan om de inwoners van deze Andalusische stad aan het kerstfeest te herinneren. De werkelijk enorme boog van duizenden kerstlichtjes in de fameuze Calle Larrios, de hoofdstraat van Málaga, is ’s avonds buitengewoon indrukwekkend en alle andere kerstverlichting, die met name in de tropische palmen en sinaasappelbomen is gehangen, verhogen ook de feestvreugde. Maar wat hier in Málaga rond dit belangrijke christelijke feest ook echt een fenomeen is, zijn de talrijke kerststallen die op allerlei plekken zijn opgesteld.

Een kerststal is zoals je weet een beeldengroep die, geheel volgens het evangelie van Lucas, het geboorteverhaal van Jezus uitbeeldt. In een kleine kribbe ligt een baby-poppetje dat Jezus voorstelt en links en rechts hiervan staan of knielen Jozef en Maria. 


meer lezen

Genieten van Picasso en Chagall

Van sommige kunstenaars kan ik letterlijk en figuurlijk tijdens mijn vele reizen geen genoeg krijgen. Ik bedoel dat ik hun werk heel graag zie en daarnaast wordt ik op vele plekken door allerlei musea en diverse tentoonstellingen regelmatig op hun schilderijen getrakteerd. Twee kunstenaars waar ik onder ander op doel zijn Pablo Picasso en Marc Chagall.
Allereerst wil ik het in dit kader over Picasso hebben want zo was ik afgelopen week nog in het Picasso Museum in zijn geboortestad Málaga. Dit mooie museum is gevestigd in een voormalig Andalusisch stadspaleis en biedt een fraaie collectie schilderijen van deze ‘vader’ van de Moderne Kunst. Niet ver van dit museum vandaan ligt ook zijn geboortehuis dat voor de Picassoliefhebber ook zeer de moeite waard is. Je kunt dan meteen even met het levensgrote bronzen beeld van hem op de foto want hij is op die manier vereeuwigd op een bankje een paar meter voor
de plek waar hij in 1881 ter wereld kwam.


meer lezen

Reizen tot kunst verheffen

Zoals de meeste lezers van mijn wekelijks Travel Tales weten heb ik verschillende passies waarvan kunst en reizen de belangrijkste zijn. Regelmatig schrijf ik over de prachtige musea die ik in Europese steden bezoek en daarnaast ben ik verzot op wandelingen langs prachtige bouwkunst die ons werelddeel rijk is. Ik werd dit weekend dan ook weer op mijn wenken bediend toen er in het Centre Pompidou in Málaga een nieuwe tentoonstelling werd geopend met als thema ‘Moderne Architectuur in Parijs’. Aan de hand van foto’s, video’s en originele maquettes werd een beeld gegeven van de belangrijkste architectuurprojecten in Parijs van de laatste dertig jaar. Voor mij was dit een feest van herkenning want ik heb onder de vlag van KUNSTSTAD in het verleden verschillende reizen naar de Franse hoofdstad georganiseerd, waarbij veel gebouwen die op deze expositie te zien zijn tijdens mijn trip aan bod kwamen. Zo stond er een maquette van het Parc de la Villette, een bijzonder park in het centrum van Parijs. 


meer lezen

Sommige plaatsen zijn echte museumsteden

Afgelopen weken heb ik wederom interessante steden bezocht in Europa. Het valt me als kunsthistoricus op dat sommige plaatsen ontzettend veel interessante musea hebben. Daarentegen zijn er ook steden waar het aanbod van bijzondere musea absoluut niet groot is. Ik heb het in dit geval eigenlijk hoofdzakelijk over kunstmusea en niet zozeer over andersoortige musea, want hoe kunstzinnig opgezette dieren in een natuurhistorischmuseum ook zijn en hoe fraai en artistiek machines in een wetenschap- en techniekmuseum overkomen, dit zijn voor mij toch musea van een hele andere orde.
Ik ben, zoals mijn achtergrond met zich mee brengt, gewoon uitermate geïnteresseerd in musea met een interessante kunstcollectie.

Zogezegd vind je die niet in alle grote steden en dat heeft vaak niets te maken met of de plaats meer of minder belangrijk is. 


meer lezen

Bewegende ‘Nieuwe Realisten’

Afgelopen donderdagavond was ik samen met mijn twee dochters Chloé en Alizia op de officiële Opening van de tentoonstelling van kunstenaar Jean Tingeley in het Amsterdamse Stedelijk Museum. We genoten met het hele gezin van alle kunstzinnige apparaten die Tingeley ooit gefabriceerd heeft en nog leuker was het wanneer je door het intrappen van een rode knop zo’n ‘fantasiemachine’ in werking kon zetten. Het feest werd nog groter toen we op de zaal kwamen waar herinnerd werd aan de tijd dat Tingeley samenwerkte met zijn partner Niki de Saint Phalle. Een enorm polyester sculptuur van een gezicht in vele kleuren deed herinneren aan die mooie tijd en met dit beeld moesten we natuurlijk even op de foto.

Al die bewegende artistieke apparaten deden me denken aan ons recente bezoek van enkele dagen eerder aan het Centre Pompidou in Málaga. Hier besteedde men in het kinderatelier aandacht aan de Frans-Amerikaanse kunstenaar Arman. 


meer lezen

Op een mooie Pinksterdag

Wat is reizen toch een heerlijke bezigheid, althans dat vind ik persoonlijk. Want nadat ik een weekje in Amsterdam vertoefd had, reisde ik het mooie weer dat wij in Nederland gehad hadden achterna naar Andalusië. De temperatuur in Málaga was erg aangenaam de afgelopen dagen en bood dus uitstekende omstandigheden om deze pinksterzondag een lange wandeling naar de rand van mijn geliefde Zuid-Spaanse stad te maken.

Alhoewel ik sowieso van wandelen hou, werd ik hier nog meer toe geïnspireerd door de kunstwerken van Richard Long die ik zag tijdens de opening van zijn tentoonstelling afgelopen vrijdag in het CAC-museum hier in Málaga. Richard Long, die ik zelfs tijdens de openingsavond even de hand schudde en een kort praatje mee maakte, weet al tientallen jaren van het fenomeen wandelen, met name door de natuur, een kunstwerk te maken. Vaak maakt hij foto’s van de natuur die hij combineert met teksten. 


meer lezen

“Weer of geen Weer”

Afgelopen woensdag keerde ik terug vanuit Zuid-Spanje naar Amsterdam. Na het vertrek vanaf de luchthaven Sevilla hield de piloot van het vliegtuig, die van Nederlandse origine was, vanuit de cockpit zijn gebruikelijke welkomstpraatje. Opgewekt vertelde hij dat het in Nederland prachtig mooi weer zou zijn en de temperatuur op Schiphol deze dag maar liefst 14 graden zou zijn.

Een glimlach kwam vervolgens op mijn gezicht want in Sevilla, de stad waar ik de voorafgaande dagen was geweest, had de thermometer overdag voortdurend 32 graden en hoger aangegeven. De captain aan boord vervolgde zijn enthousiaste betoog met de genoeglijke mededeling dat het in de loop van de week, en wel rond Hemelvaart, in Nederland zomers en zelfs boven de 20 graden zou gaan worden. Ik dacht met mijn typische gezonde Hollandse argwaan over deze Nederlandse weervoorspelling: ‘Eerst zien en dan geloven’


meer lezen

“Het sprookje van mijn leven”

Gisteravond ben ik aangekomen in mijn geliefde stad Málaga en vanaf het terras waar ik nu zit heb ik uitzicht op een levensgroot bronzen sculptuur van Hans Christian Andersen, die uitkijkt op de haven en de nabij gelegen Middellandse Zee. Toch wel heel bijzonder om de beroemde Deense schrijver hier in Spanje te bewonderen terwijl ik hem afgelopen week een aantal keren in sculptuurvorm in Kopenhagen ben tegen gekomen.
Ik was afgelopen dagen in Denemarken, en zelfs ook in Zweden, om een groep geïnteresseerden zowel Kopenhagen als Malmö te laten zien. Tijdens mijn wandelingen door de Deense hoofdstad kwam ik letterlijk niet om de grote 
sprookjesschrijver heen.  Allereerst is er de grote publiekstrekker 'Den lille Havfrue', oftewel het beeldje van ‘De Kleine Zeemeermin', dat gebaseerd is op één van de beroemde sprookjes van Andersen. Het beeldje van ‘De Kleine Zeemeermin' is zelfs zo’n icoon van de stad Kopenhagen dat je het eigenlijk nooit kunt fotograferen zonder een groep toeristen erom heen.

meer lezen

Alles wat we zijn is het resultaat van wat we dachten.

Met smart wacht ik op de groep enthousiaste deelnemers van de KUNSTSTAD-reis die deze woensdag in de loop van de dag hier in Málaga zal arriveren. Ondertussen ben ik bezig met allerlei voorbereidingen voor deze reis naar de bijzondere Andalusische kunstplaats. In Málaga ben ik inmiddels na mijn vele bezoeken van de afgelopen tijd een beetje kind aan huis, maar toch ontdek ik telkens weer nieuwe bezienswaardigheden die zeer de moeite waard zijn.

Zo bezocht ik afgelopen weekend een opvallend stukje architectuur dat zowel als bouwwerk als vanwege de ligging zeer indrukwekkend is, namelijk de Stupa oftewel de Boeddhistische tempel in Benalmádena, even buiten Málaga.

Het is een opmerkelijk bouwwerk dat hoog boven het kustgebergte van de Costa del Sol ligt. Door de hoogte van het tempelgebouw, meer dan 33 meter, valt het erg op als je langs de kust loopt. Afgelopen zomer verbleef ik een aantal dagen in een mooi hotel in het nabijgelegen kustplaats Fuengirola en was toen al geïmponeerd door de grootste Stupa van West-Europa die ik vanaf daar toen hoog in de verte zag liggen. Met name de top van de tempel, die  bedekt is met een gouden kegel, valt van een afstand enorm op en als de zon erop schijnt (en dat is hier nogal vaak het geval) dan is het echt een glinsterende edelsteen in het landschap.

Zogezegd was ik een paar dagen geleden pas in de gelegenheid om het bijzondere gebouw van dichtbij te bewonderen. Ik kwam er ter plekke achter dat het religieuze bouwwerk pas ingewijd is in oktober 2003 en het geldt daarom dus als een echt stukje actuele bouwkunst in deze regio. De bouwstijl is echter niet zeer modern en komt meer overeen met de historische authentieke Boeddhistische tempels die men in Tibet aantreft.

meer lezen

Bloeiende bloesem in Málaga

Sinds afgelopen maandag ben ik weer in mijn geliefde Málaga en het was voor mij een genoeglijk weerzien met deze stad in Andalusië. Alhoewel ik geen kwaad woord over Nederland wil zeggen is het toch wel een verademing om vanuit een grijs en zwaar bewolkt Amsterdam, met temperaturen van rond de vijf graden, nu lekker in de volle zon met 23 graden in Zuid-Spanje rond te lopen. En dat is wat ik deze dagen dan ook doe, terwijl ik het reisprogramma aan het voorbereiden ben voor de KUNSTSTAD-groep die volgende week hier aankomt, wandel ik veel en geniet daarbij vooral van het heerlijke weer. Prachtig zijn de bomen en planten in de tropische stadstuin die bijna allemaal gewoon (nog) groen zijn, althans zij verliezen in de herfst hun bladeren niet en dat geeft aan de stad ook een hele aangename zomerse atmosfeer.

De palmen aan het strand maken het tropisch gevoel hier in Zuid-Europa helemaal compleet en roepen bij mij zelfs een beetje een paradijselijk gevoel op. Tijdens mijn wandeling van deze ochtend besloot ik om even onder deze reusachtige groene bomen aan het strand te gaan zitten en te genieten van het uitzicht over de zee. Ik kan me echt voorstellen dat er Nederlanders zijn die hier in de omgeving in Málaga gaan wonen en de hectiek en kou van Holland achter zich laten.
Terwijl ik verder flaneerde, passeerde ik de Engelse begraafplaats of Cementario Inglés van Málaga en werd ik direct gegrepen door de prachtige rood-paarse bloesem van een hele rij bomen die tegen de muur van het oude kerkhof staan. Een schitterend gezicht deze uitbundige bloemenpracht en dat lokte mij eigenlijk meteen uit om het terrein te betreden. Via een lange smalle omhooglopende weg kwam ik bij de graven uit waar met name
protestante of andere niet-katholieke buitenlanders liggen, die in de afgelopen tweehonderd jaar in Málaga en het omliggende gebied woonden en tevens hier overleden zijn. Veel Engelstalige namen zag ik op de zerken staan, maar ook zag ik af en toe een grafsteen met een Nederlandse namen erop zoals een man die Arie Diepraam heette en die geboren was in 1890 in Rotterdam en in 1947 in Málaga was overleden. Zo’n graf roept bij mij verschillende vragen op, waaronder wat deze Nederlander in die tijd in deze Spaanse stad deed en hoe Málaga was in die dagen toen hij hier leefde. 

meer lezen

'Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald'

Ons appartement in Málaga was om de hoek bij het Picassomuseum
Ons appartement in Málaga was om de hoek bij het Picassomuseum

Verleden week moest ik verschillende keren denken aan het beroemde Nederlandse spreekwoord ‘Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald’. Dit kwam doordat wij helaas, weliswaar uit eigen vrije wil, ons mooie appartement in het centrum van Málaga, dat we kort geleden hadden betrokken, al weer moesten verlaten. Nadat we afgelopen zomer verscheidene malen in Zuid-Spanje waren geweest en de liefde voor Málaga was opgebloeid hadden we besloten om voor iets langere tijd hier te gaan vertoeven. Vergelijkbaar met ons verblijf in Berlijn, waar we voorheen een poos gewoond hebben, wilden we ons nu in Málaga vestigen en na wat intensief zoekwerk hadden we een prachtig appartement in het centrum van de Zuid-Spaanse stad gevonden. Het was om de hoek bij het Picassomuseum en vanuit de twee slaapkamers had je een schitterend uitzicht op de nabij gelegen heuvel met de Moorse fortificaties, de ‘Alcazaba’ genaamd, en ook op het hoger gelegen kasteel ‘Gibrafraro’. Beiden worden ’s avonds mooi verlicht, waardoor het panorama erop sprookjesachtig wordt en dus echt geweldig om vanuit je raam naar te kijken.

Het pand was geheel nieuw gebouwd, maar de gevel was oorspronkelijk en historisch, waardoor het er van buiten authentiek uitzag en passend was in de oude binnenstad. Ook de woonruimte voldeed volledig aan onze wensen: twee slaapkamers, een prettige knusse huiskamer, alles met airconditioning  (wat in de streek wel belangrijk is) en een ruime badkamer met een heerlijk ligbad, wat weer handig is voor het dagelijks poedelen van mijn kleine dochtertjes.

meer lezen

Reizen tot kunst verheffen!

Tijdens mijn terugreis uit Helsinki zag ik op bijna 12 kilometer hoogte Kopenhagen en de Sont liggen.
Tijdens mijn terugreis uit Helsinki zag ik op bijna 12 kilometer hoogte Kopenhagen en de Sont liggen.

Afgelopen weekend was ik weer even in Amsterdam omdat ik twee presentaties ging geven voor het trouwe publiek van KUNSTSTAD. Vrijdagmorgen moest ik hiervoor vroeg uit de veren omdat om negen uur ’s ochtends mijn vlucht vanaf de luchthaven van Málaga richting Amsterdam vertrok. Ik had een plaatsje bijna vooraan in het vliegtuig en dat betekende dat ik na de landing op Schiphol direct uit het toestel kon ‘springen’ en aangezien ik onze nationale luchthaven inmiddels goed ken, was ik zo het gebouw door en zat ik in korte tijd in de trein die mij naar het NS-station Amsterdam-Zuid zou brengen. Na een zeer kort treinritje van 7 minuten, liep ik vervolgens door het Beatrixpark en realiseerde ik me dat ik inmiddels in korte tijd meer dan 2300 kilometer gereisd had! Tjonge, wat een afstand had ik afgelegd in een paar uurtjes tijd. Reizen per vliegtuig blijft toch voor mij een wonderlijke ervaring, ook al doe ik het tegenwoordig met grote regelmaat.
Later, nadat ik thuis was aangekomen en mij had geïnstalleerd achter mijn computer, werd ik weer aan het reizen per vliegtuig herinnerd. Ik was namelijk bezig mijn twee lezingen, die ik zogezegd dat weekend zou geven, nog eens grondig aan het doornemen en was de laatste puntjes op de spreekwoordelijk ‘i’ aan het zetten.

Mijn presentatie van afgelopen zaterdag ging over de Deense hoofdstad Kopenhagen en het nabijgelegen Zweedse Malmö. Als aanvang van deze stedenlezing liet ik wat foto-impressies vanuit het vliegtuig naar Kopenhagen zien. Vanachter het raampje vanuit het toestel heb je tijdens de landing namelijk een fenomenaal uitzicht over de Sont en de gelijknamige brug over dit water. Deze Sontbrug, of in het Zweeds Öresundsbron, is een schitterend staaltje bouwkunst dat tegenwoordig Zweden en Denemarken met elkaar verbindt. Het is trouwens niet alleen een acht kilometer dubbeldeksbrug over de Sont, echter halverwege het water gaat hij over in een weg op een kunstmatig aangelegd eiland van vier kilometer genaamd ‘Het Pepereiland,’ om vervolgens vanaf daar nog vier kilometer als tunnel onder water verder te gaan. Met name uit het vliegtuig is het schitterend om dit indrukwekkende bouwwerk te aanschouwen.

Een interessante aanvulling hierop is mijn ervaring van een aantal weken geleden, toen ik vanuit het Finse Helsinki terug naar Schiphol vloog. Halverwege de vlucht keek ik toevallig uit het vliegtuigraampje, het was een heldere onbewolkte lucht en in de diepte, ver onder me, zag ik de kust van Zweden liggen. Niet veel later ontwaarde ik ook Malmö en aan de overkant van het water herkende ik zelfs Kopenhagen. Toen ik nog wat langer tuurde, want het was allemaal meer dan elf kilometer onder mij,  zag ik weliswaar heel klein wederom de Sontbrug liggen. Ik werd op dat moment eraan herinnerd dat je verplaatsen per vliegtuig wel heel bijzonder is.

meer lezen

Chocolate con churros

Het was vrij rumoerig, druk en er was flink wat gekakel van Spanjaarden om mij heen. Toch vond ik het een ontzettend leuke ervaring om op deze bijzondere plek in Málaga eens een echte Spaanse lekkernij te proeven. Men claimt bij Casa Aranda in Málaga namelijk de beste churros van de stad te maken en aan de drukte van de lokale Spanjaarden te zien zouden ze hier wel eens gelijk in kunnen hebben. Ik ging snel aan een tafeltje zitten dat net leeg kwam en binnen een paar seconden stond er al een ober voor me bij wie ik een chocolate en natuurlijk een churros bestelde. Een churros is een soort deegstaaf, waarvan het deeg wel eens vergeleken wordt met de smaak van een Nederlandse oliebol. Het is een luchtig geheel, dat daarnaast ook een beetje vettig in de mond aanvoelt. Het deeg wordt in een spiraalvorm in de hete olie gespoten en na een paar minuten roeren en tegelijkertijd in beweging houdend is de zoete lekkernij gaar. Eenmaal uit de olie gehaald, wordt de ‘spiraal’ in stukken genipt en zijn de ontstane stengels klaar voor consumptie. De churros worden in Spanje vaak gegeten als ontbijt of als zoete snack, bijvoorbeeld aan het einde van de middag. Je drinkt er een kopje koffie of chocolademelk bij en het ultieme genot is om de churrosstengel in deze warme drank te dopen.

In Málaga kun je dus het beste naar Casa Aranda gaan om deze lekkernij eens uit te proberen. Het etablissement beheerst bijna de hele steeg (Calle Herreria del Rey) en overal staan plastic tafeltjes en stoeltjes. Het kan zijn dat je even moet wachten op een plekje, maar daarna gaat het snel. Na je bestelling schreeuwt de ober het aantal churros door aan de ‘keuken’ en binnen 2 minuten staat je bestelling op tafel. Rustig zitten is er niet bij, want inmiddels staan er al weer andere gasten te wachten, komt de ober langs of je nog iets wilt bestellen en vind je zelf waarschijnlijk al het rumoer ook wel welletjes.

Of ze hier de lekkerste churros serveren? Dat laat ik aan jou zelf over om te oordelen. Ik wil alleen zeggen dat ik voorlopig wel even genoeg van deze Spaanse snack heb gegeten en op zoek ga naar andere bijzondere culinaire specialiteiten.

 

Judith de Groot 

meer lezen

Een bijzondere ontmoeting in een kerk in Málaga

Tijdens mijn ontdekkingstocht door de gezellige en pittoreske straatjes van Málaga stuitte ik midden in het centrum op een bijzondere bakstenen kerk, genaamd ‘Iglesia de los Mártires’. Deze kerk is gewijd aan de drie beschermheiligen van de stad en uiteraard liep ik naar binnen om te kijken of ik toevallig nog bijzondere verborgen kunstschatten tegen zou komen. Met volle verbazing stond ik na binnenkomst oog in oog met een enorme beeldengroep. Na mijn eerste ontsteltenis, werd ik vervolgens wat lacherig want wie had zoiets bedacht om in een zijkapel talloze meer dan levensgrote sculpturen te plaatsen, die de twaalf apostelen voorstelden, terwijl ze aan een lange tafel zitten en zij in allerlei houdingen reageren op de wedergekeerde Jezus die ook aan dezelfde tafel plaats heeft genomen.
Ik ben zelf niet religieus maar als kunsthistoricus natuurlijk wel uitermate geïnteresseerd in kerkelijke kunst. Ik heb zelfs zoals je wellicht weet nog enkele jaren theologie gestudeerd om meer kennis op te doen van het Christelijk geloof met haar gebruiken en gewoontes. Maar bij deze beeldengroep moest ik toch wel een beetje achter mijn oren krabbelen. Deze aangeklede ‘poppen’ ontstijgen volgens mij echt een beetje het gevoel van spiritualiteit en het kan ook bijna geen kunst meer genoemd worden. Het doet mij denken, misschien wat oneerbiedig gezegd, aan een scène uit de Efteling. Je krijgt het gevoel als bij  de attractie Fata Morgana in Kaatsheuvel, waarbij het lijkt of elk moment de apostelfiguren in deze Spaanse kerk mechanisch in beweging zullen komen.

meer lezen

Wandelen langs de haven en de costa

Aan het strand in Málaga worden sardines geroosterd aan een lange spies op ‘barbecues’ gemaakt van ijzeren roeibootjes.
Aan het strand in Málaga worden sardines geroosterd aan een lange spies op ‘barbecues’ gemaakt van ijzeren roeibootjes.

Een paar weken geleden schreef ik al over mijn eerste kennismaking met de prachtige stad Málaga. De eerste wandeling waar ik het toen over had ging door het historische centrum met zijn karakteristieke straatjes, zijn immense kathedraal en de uiteindelijke klim de berg op waar ik de overblijfselen van het Moorse fort, de ‘Alcazaba’ en het nog hogere kasteel ‘Gibralfaro’ bewonderde (klik hier voor mijn verhaal van enige tijd geleden). Afgelopen week besloot ik om een wandeling langs de haven en het strand van Málaga te gaan maken en zo een heel andere stukje van deze Andalusische stad te leren kennen.

Vanuit mijn hotelkamer had ik al een prachtig uitzicht over de Middellandse Zee en over de nabij gelegen haven. Elke ochtend zag ik deze week rond half negen de ferry arriveren die een dagelijkse verbinding vormt tussen Málaga en de Spaanse enclave Melilla, gelegen in Noord-Afrika. De haven van Málaga is geen grote wereldhaven, hoezeer het stadsbestuur ook zijn best heeft gedaan om er een heel havendeel met grote hijskranen voor de afslag van containers bij te bouwen. De afgelopen acht dagen heb ik er geen één keer een containerschip gezien die er zijn lading loste. Wel zag ik een onderzeeër, begeleid door twee loodsschepen, in de haven aankomen en dat was van ver af een leuk gezicht. 

meer lezen

Eten uitventen langs de tafels

Marcel aan een lekker visgerecht in 'El Tintero' in Málaga
Marcel aan een lekker visgerecht in 'El Tintero' in Málaga

Mijn culinaire verhaal komt deze week uit Málaga. Reeds eerder heb ik het gehad over eten en drinken uit dit deel van Spanje, echter de restaurants waar je dit nuttigt zijn natuurlijk ook bepalend voor hoe je deze producten ervaart.

In het oude centrum van Málaga zijn talloze restaurantjes waar je streekgebonden lekkernijen tot je kunt nemen. Eén van de bekendste, die ook in bijna alle reisgidsen vermeld wordt, is waarschijnlijk wel Bodega ‘El Pimpi’. Dit restaurant leerde ik in eerste instantie kennen door het terras waar ik een paar weken geleden toevallig neerstreek. Onder de schaduw van een parasol had ik vanaf deze plek een mooi uitzicht over de restanten van het oude Romeinse amfitheater. Toen ik later het restaurant binnen liep zag ik dat ‘El Pimpi’ er alles aan doet om mensen te trekken. Niet alleen enorm veel toeristen zoeken dit karakteristiek aandoende establishment op, ook vele beroemdheden hebben het ooit bezocht en dat wil men bij ‘El Pimpi’ graag weten ook. Foto’s van vele (Spaanse) beroemdheden hangen aan de muur en sommigen van hen hebben ook op grote wijnvaten die in de zaak staan hun namen in krijt geschreven. Enkele opvallende namen zijn die van Paloma Picasso, die hierdoor de geest van haar beroemde vader in ‘El Pimpi’ laat ronddwalen. Niet alleen Pablo Picasso is geboren in Málaga tevens de bekende acteur Antonio Banderas zag ooit het levenslicht in deze Andalusische stad en ook hij heeft ooit ‘El Pimpi’ bezocht en een handtekening op een vat achtergelaten. Bij navraag bleken de wijnvaten echter leeg en slechts als decoratie te dienen. 

meer lezen

Malaga-ijs in Málaga

Marcel eet een Malaga-ijsje
Marcel eet een Malaga-ijsje

Als je de naam Málaga hoort denk je niet alleen aan de Andalusische stad in Zuid-Spanje, maar ook aan het gelijknamige roomijs. In mijn wekelijkse culinaire rubriek vind ik het leuk om ditmaal bij deze lekkernij stil te staan. Malaga-ijs is bij de meeste mensen waarschijnlijk wel bekend en kenmerkt zich door slagroomachtig roomijs gemengd met krenten of rozijnen. Meestal zijn de krenten/rozijnen geweekt in de rum en dat maakt het Malaga-ijs nog karakteristieker. De in rum gedrenkte rozijnen en krenten zijn ook zonder ijs bij de Nederlandse slijterij te koop onder de naam ‘Boerenjongens’. Bij de fabrieksversie van Malaga-ijs wordt het ijs vaak gemengd met rumaroma en kan daarom dan ook alcoholvrij zijn. In Nederland is het Malaga-ijs zowel bij de gespecialiseerde ijszaken te krijgen als in het vriesvak in de supermarkt te vinden. Maar zouden ze het ook in de stad Málaga verkopen?

Ik besloot om op zoek te gaan naar een échte ijszaak in het oude historische centrum van Málaga en kwam terecht bij IJssalon ‘Casa Mira’ op de brede boulevard Calle Marqués de Larios.

Deze ijssalon van de familie Mira bestaat al sinds 1890 en verkoopt talrijke smaken ijs maar ook andere producten zoals de ‘Leche Merengade’, een melkachtig drankje dat naast melk bestaat uit kaneel, citroen, suiker en geklopt eiwit en lijkt een beetje op onze milkshake.

Ook verkoopt IJssalon ‘Casa Mira’ zelfgeproduceerde repen bestaande uit noga met amandelen en honing deze repen heten ‘turrón’ en blijken heel beroemd te zijn. Maar ik kwam voor het ijs. Nou blijken ze inderdaad Málaga-ijs in het assortiment te hebben en de rozijnen zijn hier geweekt in een zoete ‘Vino Moscatel’ (in de plaats van rum), echter dit ijs blijkt niet een specialiteit bij hen (en ook niet bij andere ijssalons in Málaga) te zijn. De specialiteit van ijszaak ‘Casa Mira’ is het Turrón-ijs, genoemd naar hun zelf gefabriceerde beroemde reep en kan het beste als nougat-ijs vertaald worden. Een bijzondere smaak die ik als ijs nog nooit geproefd had. Echt een aanrader.

meer lezen

Voor belangrijke musea moet je naar Málaga

Een standbeeld van Picasso voor zijn geboortehuis in Málaga
Een standbeeld van Picasso voor zijn geboortehuis in Málaga

Enige maanden geleden kwam ik op een reisbeurs in de Amsterdamse Arena enkele enthousiaste inwoners en promotors van Málaga tegen. Zij zeiden dat ik toch zeker eens naar hun stad in Zuid-Spanje moest komen. Niet alleen vanwege het heerlijke warme klimaat en ook niet enkel vanwege de prachtige ligging tussen de bergen en omdat het zo idyllisch aan de zee is gelegen, dat allemaal al redenen genoeg zijn om naar Málaga te gaan, maar zij zeiden dat deze Andalusische havenstad echt de place-to-be is voor liefhebbers van kunstmusea. 

Enkele weken geleden besloot ik het woord bij de daad te voegen en, zoals jullie al eerder in mijn Travel Tales konden lezen, naar Málaga af te reizen. Ik beschreef al eerder mijn wandeling door deze oude stad met zijn historische straatjes en langs de immense kathedraal. Ook mijn klim de berg op met de restanten van de oude Arabische vesting en het hogere gelegen kasteel ‘Gibralfaro’ waren zeer de moeite waard (klik hier voor mijn verhaal hier over). De dagen na mijn eerste ontdekkingstocht en nu ook weer twee weken later, bij mijn  terugkomst in Málaga, ben ik de verschillende musea met hun kunstcollecties gaan bezoeken.

Het eerste museum waar je in Málaga eigenlijk mee begint is het Picasso-museum. In een  prachtig gerenoveerd stadspaleis bevindt zich het museum dat gewijd is aan de schilder die gezien wordt als de grondlegger van de Moderne Kunst. En alhoewel Pablo Ruiz Picassso maar tot zijn tiende jaar in Málaga heeft gewoond, is de stad toch apetrots op ‘haar’ beroemde schilder. Het Museo Picasso de Málagageeft een chronologisch overzicht aan de hand van talloze werken van Picasso’s leven en werk. Ook zijn geboortehuis, dat tegenwoordig een bescheiden museum huisvest onder de naam ‘Museo Casa Natal de Picasso’  is aardig om te bezoeken en is gelegen aan Plaza de la Merced. Op dit plein, voor zijn geboortehuis, staat trouwens een markant sculptuur van Picasso. De oude kunstenaar zit levensgroot op een bankje in het brons en je kunt even naast hem gaan zitten om samen weg te dromen over de kunst in Málaga. 

meer lezen

Tapas, je kunt er geen genoeg van krijgen

Tortillas en camalares
Tortillas en camalares

Deze week kan ik eigenlijk tijdens mijn verblijf in Granada en Málaga niet op de typische Spaanse culinaire specialiteit heen, namelijk de tapa of meestal aangeduid in het meervoud ‘tapas’. Het zijn eigenlijk talloze kleine voorgerechten/borrelhapjes die vaak een variatie op het zelfde thema zijn.

Deze week kan ik eigenlijk tijdens mijn verblijf in Granada en Málaga niet om de typische Spaanse culinaire specialiteit heen, namelijk de tapa of meestal aangeduid in het meervoud ‘tapas’. Het zijn eigenlijk talloze kleine voorgerechten/borrelhapjes die vaak een variatie op het zelfde thema zijn.

Oorspronkelijk is de tapa bedoeld als een eetlustopwekkend hapje dat in Spaanse cafés bij een alcoholhoudend drankje wordt gegeten en dat tegenwoordig in Nederland in allerlei (eet)cafés ook heel populair is.

In de streek Andalusië waar ik nu verblijf  krijg je automatisch als je een drankje bestelt gratis één of meerdere tapas aangeboden. Voordat je dus de menukaart in je hand neemt om hapjes te bestellen is het aan te raden eerst eens af te wachten wat je bij je drankje voorgeschoteld krijgt want als je zelf ook nog hapjes bestelt dan wordt het dubbelop en heb je al snel veel te veel.

meer lezen

Vanaf de berg genietend van het schitterende Málaga

Afgelopen week verruilde ik het Spaanse Granada voor het prachtige Málaga dat ook in de regio Andalusië is gelegen. Verleden week beschreef ik al het wonderbaarlijke en magnifieke Alhambra met zijn indrukwekkende Moorse paleizencomplex dat aan de rand van de stad Granada is gelegen. Alleen daarom al is deze stad meer dan een bezoek van enkele dagen waard. Echter ik besloot om mijn ontdekkingstocht door Andalusië verder voor te zetten.

We hadden een chauffeur bereid gevonden om ons van Granada naar Málaga te brengen, want het is momenteel niet mogelijk om met de trein dit traject af te leggen. De rit door het Zuid-Spaanse landschap duurt ongeveer vijf kwartier en bedraagt zo’n 125 kilometer. Ik genoot van de schitterende vergezichten en onaflatende heuvelachtige vlaktes met olijfbomen, waar ik verleden week ook al bij stil stond in mijn culinaire blog.

Na een uur rijden werden de heuvels toch langzaamaan steeds meer hoge bergen terwijl ik toch wist dat we bijna in havenstad Málaga moesten zijn. De genoemde bergen ‘verstopten’ de stad een beetje als je vanuit het binnenland komt, want opeens kwam de stad vol in het vizier en zag ik niet alleen het historische Málaga voor me liggen maar ook de uitgestrekte Middellandse Zee. Wat een schitterend panaroma kreeg ik voorgeschoteld. Ik was eigenlijk al meteen verkocht!

Na mijn installatie in mijn hotel kon ik mijn geduld niet meer bedwingen en moest ik meer zien van Málaga. Nauwe historisch gegroeide straatjes kronkelden in de richting van een immense kathedraal, die ik later die week van binnen zou gaan bekijken. Ik passeerde talloze fraaie oude huizen en stadspaleizen, waarvan er één verbouwd was tot het Picassomuseum. De beroemde Klassiek Moderne Spaanse kunstenaar was wellis waar opgegroeid in Barcelona en had furore gemaakt in Parijs, maar had inderdaad het eerste levenslicht in Málaga gezien. De stad was zo trots op Picasso dat ze zelfs zijn geboortehuis, op een andere plek in de stad, hadden opengesteld voor zijn fans.
Het compacte oude stadscentrum leidde uiteindelijk naar de voet van een heuvel waar de restanten van de vroege geschiedenis van Málaga te zien waren; een Romeins amfitheater, dat nog redelijk in takt was, lag hier. Een groepje kleine kinderen had op de eeuwenoude tribunes rondom een clown plaatsgenomen op het moment dat ik hier langs kwam, terwijl de kindervriend hen luidruchtig vermaakte. Ik wist dat de Romeinen niet de stichters van de stad waren, want dat waren de Feniciërs zo’n duizend jaar voor Christus. Die werden trouwens in de zesde eeuw voor Christus weer verjaagd door de Carthagers uit Noord-Afrika en die kregen het later weer aan de stok met de Romeinen.

Ik besloot om de genoemde heuvel te beklimmen, want hier zou ik kennis gaan maken met de rest van het begeerlijke Málaga. Vrij vlot kwam ik op deze heuvel de goed bewaarde restanten tegen van de Alcazaba, de voormalige Moorse fortificatie. In de achtste eeuw na Christus werd bijna het hele Iberische schiereiland veroverd door de Moren en net als Granada werd Málaga een onderdeel van het Islamitische Rijk Al-Andalus. Weliswaar niet zo uitbundig als in het Alhambra kun je hier toch een indruk krijgen van de Moorse periode in dit gebied.

meer lezen

Olijfbomen zo ver je kunt kijken

Marcel geniet van de Tapas in Spanje
Marcel geniet van de Tapas in Spanje

Deze week sta ik met mijn culinaire verhaal stil bij een product dat in elke mediterrane keuken in verschillend hoedanigheden vertegenwoordigd is; namelijk de olijf! Momenteel verblijf ik in het Zuid-Spaanse Andalusië en telkens als ik hier een drankje bestel krijg ik bijna vanzelfsprekend een bakje olijven erbij geserveerd. Als ik hierna nog wat tapas, de typische kleine Spaanse hapjes, bestel dan weet ik bijna zeker dat de meeste warme gerechten gebakken of gefrituurd zijn in de olijfolie. De koude lekkernijen, zoals tomaten of salades, zijn overgoten met een laagje olijfolie. Kortom; olijven zijn een niet weg te denken ingrediënt in de Spaanse keuken.

Dit is trouwens niet verwonderlijk want de hele landstreek hier staat vol met olijfbomen. Toen ik de laatste 20 minuten van mijn vlucht vanuit Madrid naar Granada uit het vliegtuigraam keek en het landschap langzaam dichterbij kwam, zag ik zover mijn oog kon reiken op de omliggende heuvels olijfbomen staan. Ook tijdens de taxirit van Granada naar Málaga zag ik enkel heuvels begroeid met deze mooie en karakteristieke bomen.

Er kwam geen einde aan de talloze olijfbomen die in het gebied groeien en dit moest volgens mij jaarlijks, alleen al in dit deel van Spanje, wel tot een gigantische olijvenoogst leiden. Ik begrijp uit verschillende bronnen dat er allerlei manieren zijn om de olijven te oogsten. Van handmatig met een trapje en een emmertje de olijfbommen inklimmen, tot een elektrische hark die de olijven bijna automatisch uit de bommen grist, en alle varianten die daartussen in zitten. De oogst vindt plaats in het late najaar (november/december) en de olijven zijn dan niet direct eetbaar. Ze dienen minimaal een paar maanden (tot een jaar) in een zoutwaterbadje gelegd te worden alvorens de bittere smaak een beetje weg is. Soms zie je dat de olijven ingekerfd zijn en dat doet men om het genoemde proces te versnellen.

Er zijn talrijke soorten olijven, maar wist je dat een groene en zwarte olijf geen verschillende soorten zijn? Het zijn, ongeacht de kleur, dezelfde olijven maar de groene olijven zijn eigenlijk de onrijpe vruchten die groen zijn en de rijpe zijn zwart of soms diepbruin of paars.

Tijdens mijn landing in de streek bij Granada viel me vanuit de lucht al op dat de olijfbomen zo ver van elkaar af stonden. Het gaf vanuit de lucht zo’n opvallend ruimtelijk patroon van bomen met de zanderige desolate grond ertussen waar trouwens niets anders tussen groeide. Het blijkt, toen ik achteraf wat onderzoek naar de reden hiervoor deed, dat olijfbomen een minimale afstand van enkele meters van elkaar dienen te hebben om de wortels van elke individuele boom de ruimte te geven. Olijfbomen worden honderden jaren oud en dat is aan de knoesterige verweerde stam van de boom vaak aan te zien. Alhoewel de olijfboom niet bedoeld is voor onze streek blijkt dat hij als kuipplant (kuipboom) bij het tuincentrum gretig aftrek vindt en je ziet hem tegenwoordig steeds vaker in een Hollandse tuin staan. Een beetje vorst weet hij wel te overleven, maar beter is het om hem ’s winters binnen te zetten. Vol verbazing keek ik mijn ogen uit toen enkele jaren geleden op het verkeerskruispunt bij het Waterlooplein in Amsterdam grote bakken geplaatst waren met oude volgroeide olijfbomen. Wat zou er gebeuren bij een strenge Nederlandse winter? De plantsoenendienst moet er bij de strenge Nederlandse vorst hoezen omheen doen want bij aanhoudende temperaturen onder -8 graden Celcius lopen de bomen behoorlijke vorstschade op en uiteindelijk kan de dood het gevolg zijn. Nee, deze ‘zuidelijke jongens’ voelen zich toch niet zo thuis in Mokum.
Dus voor olijfbomen dien je echt naar het warme zuiden van Europa te gaan waarbij de streek rond Granada en Málaga echt een aanrader zijn. Inmiddels heb ik een witte wijn besteld en zie ik de ober al aankomen met een bakje met heerlijke olijven.


Marcel Verhoeven

meer lezen