'Pracht & Praal van de Middeleeuwen'

Tweedaagse Zomercursus op 11 en 12 augustus 2017


Zoals de welsprekende titel van deze zomercursus al aangeeft zal er tijdens deze tweedaagse cursus uitgebreid stilgestaan worden bij de schitterende kunstschatten die de Middeleeuwen heeft voortgebracht. Kunsthistoricus Marcel Verhoeven ziet er al naar uit om twee dagen bij alle opvallende zaken uit deze duizendjarige periode stil te staan. Stijlen als Bijzantijns, Karolingisch, Ottoons, Romaans en Gotisch zullen tijdens verschillende presentaties aan bod komen, ondersteund door talrijke afbeeldingen. 

Blok 1: De Erfenis van de Romeinen en de Byzantijnse kunst

Officieel eindigt de Romeinse tijd in het jaar 476 na Christus en historici zeggen dat op dat moment de periode van de Middeleeuwen aanbreekt. Echter in het oostelijke deel van Europa blijft de erfenis van het Romeinse Rijk bestaan. De kunst die hier wordt voortgebracht is bekend als Byzantijns en beleeft niet alleen zijn hoogtepunt in het oosten, maar heeft zijn invloeden vanaf dat moment ook in West-Europa. De Middeleeuwse mozaïeken in Ravenna zijn hier een uitstekend voorbeeld van en qua bouwkunst is de vermaarde Hagia Sophia Kerk in Constantinopel, het huidige Istanbul, een hoogtepunt in de bouwkunstgeschiedenis. Deze byzantijnse kunstschatten en nog veel meer zullen natuurlijk tijdens deze eerste cursussessie aan bod komen.

Blok 2: Exotische invloeden in de Middeleeuwse kunst

Aan het begin van de Middeleeuwen bepaalt de Klassieke Oudheid in West-Europa nog steeds rudimentair de kunst. Hieraan komt door de de invallen van de Moren in Spanje en Portugal een einde en doet voor het eerst de Islamitische kunst zijn intreden in het Middeleeuwse Europa. De imposante Moskeekathedraal in Córdoba en het schitterende Alhambra paleizencomplex in Granada zijn daar representatief voor. 


Speciale lezersaanbieding:

Vermeld op het inschrijfformulier via welke krant u ons gevonden hebt en ontvang € 30,- p.p. korting op het standaardtarief.


kunststad kunstreis presentatie
De Hagia Sophia in Istanbul

Vaak onderbelicht maar meer dan de moeite waard is de Keltische-Germaanse stijl die zich in Noord-Engeland en Ierland geheel 'los' van de Klassieke Oudheid ontwikkeld heeft en die te omschrijven is als heel abstract en geometrisch. Ook andere plekken in Europa waar de Romeinen niet met de scepter gezwaaid hadden, zoals in Scandinavië, brachten een andere stijl voort want ook de kunst van de Vikingen was in eerste instantie een vreemde eend in de bijt als het gaat om de ontwikkeling van de Europese Middeleeuwse kunstgeschiedenis. 

De Byzantijnse Kunst

De Klassieke invloeden blijven in het Oost-Romeinse Rijk nog honderden jaren onder de naam Byzantijns voortduren, met Keizer Justinianus als één van de leidende figuren. 

De Moorse Kunst

De Mezquita Kathedraal in Córdoba is een voormalige moskee in Andalusië en een indrukwekkend voorbeeld van de Moorse Islamitische  bouwkunst in West-Europa.  

De Karolingische Renaissance

De Palzkapel in Aken is het hoogtepunt van de bouwkunst die gemaakt is ten tijden van Keizer Karel de Grote.  De periode rond 800 na Chr. staat bekend als de Karolingische Renaissance.



Blok 3: Karolingische Renaissance, de Ottoonse periode en de Romaanse tijd

Rond de 7de en 8ste eeuw lijkt het een tijdje chaotisch en rommelig in West-Europa. Talrijke Germaanse stammen strijden om de macht en Europa verbrokkelt in verschillende onoverzichtelijke gebieden onder wisselende heerschappij. Rond 800 tracht keizer Karel de Grote met succes weer meer eenheid in Europa te creëren. De tijd die dan aanbreekt staat bekend al de zogenaamde Karolingische Renaissance en zoals de naam voor een deel al doet vermoeden weet deze 'eerste Europese leider' het gedachtegoed en de culturele erfenis van de Klassieken voor een deel weer te herstellen. Karel de Grote laat in Aken een groot paleis neerzetten volgens de Romeinse traditie, waarvan de prachtige Palzkapel tot vandaag de dag nog te bewonderen is. Helaas weten de opvolgers van Karel de Grote deze opleving in de kunst niet te prolongeren, echter in de tiende eeuw zijn er een aantal opeenvolgende koningen met de welsprekende naam Otto die talrijke kunstschatten lieten vervaardigen die tot de hoogtepunten van de Middeleeuwse Kunst kunnen worden gerekend. Deze periode, die ook wel bekend staat als Ottoons, heeft onder ander in de Duitse stad Hildesheim een indrukwekkende zuil en schitterende bronzen deuren nagelaten en in de Dom van Keulen kunnen we uit deze Ottoonse tijd ook het sublieme Gero Kruisbeeld bewonderen. 

Na deze zogenaamde Ottoonse tijd brak er in de elfde eeuw een explosie van bouwactiviteiten uit. Op vele plekken in Europa verrezen kerken in een stijl die Romaans genoemd wordt en hoewel deze bouwkunst in eerst instantie soms wat robuust en massief lijkt was het wel de aanzet tot een unieke nieuwe bouwtraditie.

Blok 4: De Gotiek, het hoogtepunt van de Middeleeuwen

Na de Romaanse periode breekt de laatste, voor veel mensen vaak de meest bekende periode van de Middeleeuwen, aan namelijk De Gotiek. 

Dankzij een abt, genaamd Suger, ontstond er in Frankrijk, niet ver van Parijs, vanaf het midden van de 12de eeuw deze belangrijkste kunststroming uit de Middeleeuwen. Tijdens de Gotiek worden stijlelementen zoals steunberen, luchtbogen, spitsgewelven en ook de fenomenale glas-in-lood ramen zeer belangrijk in de kunstgeschiedenis. De Gotiek werd een echte hit en op talrijke plekken in Europa werden kerken en kathedralen met de gotische kenmerken gebouwd. Natuurlijk zal Marcel Verhoeven vele voorbeelden van Gotische gebouwen laten zien, echter ook de gotische beeldhouwkunst en haar ontwikkeling zal niet onderbelicht blijven. Tevens komt de Middeleeuwse schilderkunst, die met name op altaarstukken maar ook in evangelieboeken en Bijbels tot uitdrukking kwam, tijdens deze middagsessie ter sprake. Het prachtige Lindisfarne Gospel of het evangeliarium van Echternach zijn typerende voorbeelden van Middeleeuwse Bijbelverluchting. En de gebroeders Limburg weten met hun afbeeldingen in hun beroemde getijdenboek tot de dag vandaag vele mensen te beroeren.

Wijnproeverijen in het thema van de Middeleeuwen

Aan het einde van beide cursusdagen vindt er een wijnproeverij in het thema van de Middeleeuwen plaats waarbij telkens minimaal vier wijnen geprobeerd worden die qua regio, naamgeving, etiket of wegens een andere reden goed bij het thema van deze cursus passen.

De Ottoonse Kunst

Dit beroemde Gero Kruisbeeld (970 na Chr.) bevindt zich tegenwoordig in de Dom van Keulen en staat representatief voor de indrukwekkende kunst uit de Ottoonse Tijd. 

De Romaanse Kunst

De Eglise Saint-Trophime in het Zuid-Franse Arles geeft uitstekend weer hoe de beeldhouwkunst zich in de Romaanse tijd langzaam ontwikkeld heeft.

De Gotiek

Rond 1122 start Abt Suger met de verbouwing van zijn kerk in St. Denis, nabij Parijs. Dit was het begin van een enorm populaire stroming in de kunstgeschiedenis bekend als Gotiek.



Meer over de kunstgeschiedeniscursussen

Deze unieke kunstgeschiedeniscursussen vinden plaats in het centraal gelegen Van der Valkhotel Breukelen. Een comfortabele locatie met alle faciliteiten die nodig zijn. 

Datum Zomercursus 2017: Vrijdag 11 en zaterdag 12 augustus 2017

Prijs: Amici-tarief € 199,- Standaardtarief € 239,- (inclusief lunch)


Speciale lezersaanbieding:

Vermeld op het inschrijfformulier via welke krant u ons gevonden hebt en ontvang € 30,- p.p. korting op het standaardtarief.