Het Mysterie van de Ui

In het verleden heb ik wel eens meer over de symboliek in de kunst van allerlei groenten en fruit geschreven. Afgelopen zondag liet ik nog het ‘fruitmandje’ van Caravaggio zien tijdens mijn uitgebreide presentatie over de grondlegger van de barok en ik vertelde toen ook dat achter de afbeelding van dit fruit een symbolische waarde zit. Ook de augurk kwam afgelopen jaren bij mij een paar keer aan bod en dan had ik het onder meer over de afbeelding hiervan op altaarstukken van de renaissance-kunstenaar Carlo Crivelli (zie hier mijn verhaal hierover). 

Maar een andere stukje groente waar ik de laatste dagen steeds aan moet denken is de ui. De ui is namelijk geregeld onderwerp voor schilderijen geweest zo zag ik laatst in het Parijse Musée d’Orsay een mooi stilleven van Paul Cézanne waarbij uien het belangrijkste onderdeel waren. Ook een prachtig werk van Renoir is niet te versmaden. Ik zou bijna van de schoonheid van dit werk spontaan gaan huilen. Nee, dan maak ik een grapje maar een ieder is bekend dat uien een ingrediënt in zich hebben dat je traanklieren activeren. Echter de ui kan wellicht nog meer en dat is in het kader van de actualiteit, en dan bedoel ik de dreiging van het corona-virus, heel interessant. De ui kan misschien, mits je er voor open staat, een buitengewoon beschermende werking hebben om virussen te voorkomen.  


Mijn moeder zette vroeger, als er weer eens verkoudheid en griep in Nederland heerste, altijd een gepelde ui naast mijn bed en vreemd genoeg bleven mij altijd allerlei virussen gespaard. Ik moet eerlijk toegeven dat ik in mijn schooltijd, en dan heb ik over de kleuterschool, lagere school en middelbare school (meer 14 van mijn jeugd) nog nooit één dag verzuimd heb door een aan een virus gerelateerde ziekte. Lag dat aan de uien die ’s nachts naast mijn bed op mijn nachtkastje lagen? 

De ui wordt als groente al vele duizenden jaren gebruikt. Op hiërogliefen bij de Egyptenaren komt de ui regelmatig voor, want men dacht in de oudheid al dat de ui geneeskrachtige krachten bezat. Dat klinkt mysterieus, het is echter de moeite van het onderzoek waard. 

Het beroemdste bewijs dat de ui over ongelofelijke medicinale kracht beschikt komt ten tijden van de epidemie van de Spaanse griep in 1919. Wereldwijd stierven er waarschijnlijk zo’n 100 miljoen mensen aan deze grieppandemie. In Nederland overleed één op de 250 mensen aan deze Spaanse griep en in de Verenigde Staten, waar de oorsprong van het virus lag, ongeveer 40 miljoen mensen.


Veel boerenfamilies in Amerika kregen de griep waarbij dan ook hele families tegelijk stierven. Een Amerikaanse arts die veel boeren bezocht om de ziekte te bestrijden ontdekte één familie waarvan heel opvallend iedereen kerngezond was en niemand door de griep geveld bleek. Toen de dokter onderzocht wat er hier aan de hand was, ontdekte hij dat de moeder van het gezin in het hele huis schoteltjes met gepelde ui had neergezet. 

De dokter kon eigenlijk niet geloven dat een simpele ui er de oorzaak van was dat men niet de doodsbedreigende griep kon krijgen. De dokter wilde natuurlijk zo’n gebruikte ui van deze gezonde familie onderzoeken en toen hij er één had meegenomen en in zijn laboratorium onder de microscoop de ui bekeek, bleek dat deze vol zat met het Spaanse griepvirus. De ui had blijkbaar als het ware het virus geabsorbeerd.

Mocht je tot nu toe positief aangestoken zijn door de medicinale werking van de ui dan moet ik wel bij zeggen dat je uien die je ’s nachts naast je bed hebt gezet de volgende dag niet meer als voedingsmiddel moet gaan gebruiken want dan wordt je alsnog ziek. 


Nog even voor de duidelijkheid ik heb het dus trouwens niet over het feit dat consumeren van uien in gerechten allerlei positieve effecten op de gezondheid heeft. Ik heb het echt over de opmerkelijkheid dat het slechts plaatsen van uien in ruimtes van het huis al voldoende is om griep of verkoudheidsvirussen te voorkomen. 

Het blijkt dat bovengenoemde effect van het absorberen van een griepvirus door de ui eigenlijk nooit verder uitgebreid wetenschappelijk onderzocht is, terwijl men wel druk aan de slag is om een vaccine te vinden. Stel nou dat het effect van de ui echt werkt, dan scheelt dit zogenaamde huis-tuin-en-keukenmiddeltje tijdens een actuele griepperiode en de corona-dreiging in Nederland of elders vele ziektegevallen en zelfs onnodige doden. Niet alleen thuis, maar ook kantoren en bedrijven hoeven alleen maar schoteltjes met rauwe uien te plaatsen en het ziekteverzuim in een griepperiode zou met tientallen procenten dalen en dit komt weer ten gunste van de bedrijfsopbrengst. 

Mocht je dit mysterie van de ui niet geloven en toch op een alternatieve manier van je griep af willen als je die inmiddels hebt opgelopen dan is er nog het verhaal van de Spaanse koning Alfons XII (1857-1885) die ook ziek werd van de Spaanse griep. Hij dronk op een gegeven moment tijdens zijn ziekte een hele fles Bacardi-rum leeg. Volgens de overlevering was de volgende dag zijn koorts weg. Sindsdien staat trouwens op elke fles Bacardi het Spaanse koninklijk wapenschild afgebeeld. 


 

 

Marcel  Verhoeven, Stedenkenner 

verhoeven@kunststad.nl

 


Wilt u meer blogs lezen van HospitalityScanner Judith de Groot? Klik hier rechts dan op het 'Stedenkenner' logo.