Smørrebrød en andere Deense lekkernijen

Wat hebben we afgelopen week met de deelnemers aan de reis naar het Deense Kopenhagen en het Zweedse Malmö heerlijk gegeten. Iedereen genoot volop van alle bijzondere specialiteiten in Denemarken en Zweden en zoiets maakt natuurlijk de beleving van een plek helemaal compleet. Het bekendste gerecht, dat we de afgelopen dagen uiteraard ook voorgeschoteld kregen, is het traditionele Smørrebrød. Dit belegde broodje doet uitstekend dienst als lunchgerecht of als voorgerecht tijdens een diner. Zowel de Zweden als de Denen zijn er gek op. 

De meest oorspronkelijke variant is waarbij (rogge)brood wordt belegd met allerlei smaakvolle ingrediënten zoals zalm, vlees of kaas. Daarbovenop legt men dan nog wat groenten, ei of kruiden, eventueel aangevuld met wat mayonaise. Natuurlijk kun je zo’n broodje in allerlei variaties zelf vervaardigen, maar er zijn zogezegd talrijke restaurantjes in Kopenhagen die dit vakkundig voor je klaar maken.

Er blijken meer dan 100 variaties van het Smørrebrød te bestaan en men heeft er in Denemarken en in het buurland Zweden echt een kunst van gemaakt wie het meest exclusieve belegde Smørrebrødkan maken. Echt een genot om zo’n Scandinavisch broodje te eten en een uitkomst als je een niet te zware maaltijden wilt nuttigen.


Wellicht denk je nu tegelijkertijd ook aan dat andere Scandinavische broodproduct dat al decennia bij ons in Nederland is ingeburgerd, namelijk het knäckebröd. Dit is meer een cracker van roggemeel gemaakt, die door het korte en hete bakproces heel weinig water bevat en zo zijn typerende smaak heeft gekregen. Natuurlijk is dit ook in Kopenhagen en Malmö te krijgen en lag het in verschillende varianten bij het ontbijtbuffet in ons Deense hotel, maar dit bekende brood komt oorspronkelijk uit het buurland Zweden. In het Zweeds staat ‘knäcka' voor ‘breken’ en we zouden het dus in het Nederlands ‘breekbrood’ kunnen noemen. Het is de firma Verkade geweest die in 1960 het typerende houdbare crackertje onder de Zweedse naam knäckebröd in Nederland introduceerde en zo is deze Zweedse naam in Nederland ingeburgerd en altijd blijven bestaan.

Mocht je dan toch nog behoefte hebben aan wat koolhydraten dan zijn de zoete broodjes die men in Kopenhagen overal serveert natuurlijk een goed alternatief. Deze Deense ‘zoete broodjes’, in het Engels ook wel ‘Danish pastry’ genoemd, zijn wereldberoemd en kenmerken zich onder andere door krenten, jamvulling of andere zoetigheden. De variatie van de broodjes lijkt trouwens tegenwoordig eindeloos waarbij vullingen met marsepein, vanille custard en chocolade slechts enige voorbeelden zijn. 


In Kopenhagen heten deze zoete broodjes trouwens Wienerbrød. Hoe komt dat? Het blijkt dat de broodjes inderdaad in Denemarken rond 1850 bedacht zijn, maar dat door een grote en lange staking men bakkers uit Wenen naar Scandinavië had gehaald die nieuwe baktechnieken, onder andere het glazuren van de bovenkant van het brood, introduceerden. Grappig is het feit dat als later de ‘Danish pastry’ in de rest van Europa een hit wordt en dus ook in Wenen arriveert, men het daar tot de dag van vandaag in het Duits ‘Kopenhagen Plunder' of ‘Dänischer Plunder’ noemt. 

Het is best boeiend om je tijdens een reis een beetje te verdiepen in de culinaire specialiteiten en gewoontes daaromtrent. Ik zal waarschijnlijk in de komende Travel Tales eens wat meer aandacht aan lokale gerechten, drankjes en gebruiken gaan besteden. 

 

Judith de Groot, HospitalityScanner

info@HospitalityScanner.com