De Kunst en Oranje Boven

Afgelopen zaterdag was het Koningsdag en dat zal in Nederland niemand ontgaan zijn. Ik was echter met een reisgezelschap voor KUNSTSTAD op pad in de prachtige Zwitserse stad Bazel en ik heb er eerlijk gezegd bijna niet meer bij stil gestaan. Tot dat ik ’s avonds eens op internet keek en onder ander op Facebook kon meegenieten van wat al mijn vrienden op deze feestelijke dag, de meeste in het oranje gekleed, hadden gedaan. Omdat ik zo vaak op reis ben maak ik eigenlijk nooit Koningsdag mee en in mijn gedachten vindt dit feest dan ook nog steeds vandaag op 30 april plaats. En dat was de verjaardag van de koningin die ik in mijn jonge jeugdjaren meemaakte namelijk die van Koningin Juliana. Toen haar dochter Beatrix de scepter van haar overnam hield zij de viering op deze datum in stand en ik geloof dat de hoofdreden hiervan was dat de kans op mooi weer dan groter was dan op haar eigen geboortedatum, namelijk op 31 januari.  

Als kunsthistoricus zijn de twee genoemde data (31 januari en 30 april) sowieso niet zo interessant, maar ik vind het wel erg boeiend om te weten dat, inmiddels prinses, Beatrix grote interesse voor de kunst heeft. Zeer enthousiast was ik dan ook over het initiatief vele jaren geleden van de voormalige directeur van het Stedelijk Museum Rudy Fuchs om koningin Beatrix een expositie te laten inrichten in zijn museum. 


Wat mij toen opviel was de keuze van onze vorstin voor zo veel abstract modern werk, er hingen op ‘haar’ expositie toen slechts enkele figuratieve schilderijen. 

Beatrix maakt zelf overigens ook kunst en heeft haar hart verloren aan de beeldhouwkunst. Toen zij jong was kreeg ze beeldhouwles van Charlotte van Pallandt. Het standbeeld van de grootmoeder van Beatrix, Koningin Wilhelmina, voor het Paleis Noordeinde in Den Haag, is vervaardigd door deze Charlotte van Pallandt. 

Hoewel de koningin zich wat bescheiden opstelt met betrekking tot het tonen van haar oeuvre (er is bij mijn weten nog nooit een expositie van haar werk geweest), kennen de meeste mensen wel de sculptuur die zijn maakte voor de kinderorganisatie ‘Jantje Beton’. Koningin Beatrix creëerde dit beeldje begin jaren ‘70 en het staat sinds 1973 in Madurodam. Het verbeeldt een jongetje dat symbool staat voor de kansen die kinderen moeten hebben om in hun vrije tijd te kunnen spelen (best nog wel toepasselijk vandaag de dag!). Een ander beeld van de hand van de koningin is het zogenaamde ‘Appeltje van Oranje’ dat in het Tweede Kamergebouw is opgesteld. Een bronzen afgietsel van dit ‘sinaasappeltje’ wordt gebruikt als prijs voor het Oranjefonds, die jaarlijks door haar schoondochter Máxima wordt uitgereikt.

Tenslotte is bekend dat Beatrix regelmatig kunstaankopen doet, maar het is maar weinig mensen gegund om in paleis Huis ten Bosch haar kunstcollectie te mogen bewonderen. De vorstin koestert haar collectie als strikt privé. Wat zal het een bijzondere happening zijn als een Nederlandse museumdirecteur er ooit in slaagt om zowel haar aangekochte kunstcollectie als ook haar zelfgemaakt beelden te mogen exposeren.


Over de kunstinteresse van haar zoon, onze huidige koning, is mij tot zover weinig bekend. Ik zal er nog eens onderzoek naar doen of Willem Alexander iets met kunst heeft en welke stromingen of kunstenaars dan zijn voorliefde hebben. 

 

Marcel Verhoeven, Stedenkenner 

verhoeven@kunststad.nl