Halloween een nieuw fenomeen

Afgelopen woensdag liep ik door de supermarkt en verbaasde me over de talloze pompoenen die er door de hele winkel lagen. Verschillenden waren uitgehold en zo ‘omgetoverd’ tot een soort lampion met een angstaanjagend gezicht. Ook zag ik vervolgend dat men de zaak met allerlei plastic skeletten en andere griezelige attributen had versierd. Opeens realiseerde ik me dat het 31 oktober was en dat er zich in Nederland, zoals ook in de rest van Europa, een nieuwe traditie aan het ontwikkelen is, namelijk die van het fenomeen Halloween

Vroeger werd Halloween alleen in Ierland, Engeland en Amerika gevierd, echter het griezelfeest blijkt een aantal jaar geleden overgewaaid naar het vaste land van Europa. De naam "Halloween" is afgeleid van het Iers-Engelse woord Hallow-e'en, oftewel All Hallows Eve (Allerheiligenavond) en wordt gevierd op de avond voor het Christelijk feest Allerheiligen, dus voor 1 november. De Kelten geloofden dat op die dag de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar terug kwamen om op deze manier te trachten een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar.


Opeens moet ik denken aan vier jaar geleden toen ik voor een tijdje in Berlijn woonde en ook Halloween daar mee maakte. Overal stonden toen in de wijk Prenzlauerberg uitgeholde pompoenen met kaarsjes erin en het ‘nieuwe kinderfeest’ werd uitbundig gevierd. De Berlijnse kinderen hadden zich verkleed als griezels en spoken. Het viel me op dat het kinderen waren van alle leeftijden, ik zag ze van 3 jaar oud, maar ook nog van een jaar of 14, verkleed als skelet, heks of spook. De kleine kinderen werden uiteraard begeleid door hun ouders, die overigens niet onderdeden voor hun kids en ook waren uitgedost met pruiken, maskers en andere ‘enge’ attributen. Sommige kinderen hadden een lampion bij zich, anderen een pompoen met daarin uitgesneden een horror-gezicht, en allen hadden een tasje in hun hand. Het bleek namelijk zo dat men tijdens Halloween in Berlijn langs de deuren gaat om snoep op te halen. Eigenlijk een beetje vergelijkbaar zoals de kinderen in Nederland doen tijdens Sint Maarten. Ik zag in Berlijn tijdens Halloween precies hetzelfde gebeuren en de meegenomen tasjes werden goed gevuld met lekkernijen.


Het voordeel voor de jongelui in Berlijn was het feit dat de winkels nog tot minimaal 19.00 uur geopend waren en er daarnaast ook veel horecagelegenheden gevestigd zijn. De kleintjes stapten dus heel makkelijk de drempel van de winkeliers over, zongen twee regels van een voor mij onbekend liedje om vervolgens weer naar buiten te lopen met een hand vol lekkers. Ze hoefden dus eigenlijk niet aan te bellen en te wachten of er wel of niet iemand de deur zou open doen. Snel scoren dus bij de horeca en de winkels. 

Het was gezellig die reuring in de Berlijnse straten tijdens Halloween en vanzelfsprekend een heerlijke avond voor de kinderen aldaar echter het is een feest dat ik nou niet direct met de Duitse hoofdstad associeer. Het zelfde gevoel heb ik ook als in Nederland alle aandacht voor Halloween zie, met name voor te kleine kinderen vind ik sommige griezelige en bloederige elementen die als associatie dienen voor de (opgestane) doden niet echt leuk. In de media is men momenteel zo kritisch als het om ons sinterklaasfeest gaat, dat trouwens wel een echte traditie van vele eeuwen is, maar bij het kersverse Halloweenspektakel worden kinderen kritiekloos getrakteerd op dood en verderf. Ik ben benieuwd hoe beide feesten zich in de toekomst ontwikkelen in ons land. 

 

Marcel  Verhoeven, Stedenkenner 

verhoeven@kunststad.nl