Een luchthaven om trots op te zijn

Na een comfortabele vlucht arriveerde ik eergisteren in de namiddag in de Baskische hoofdstad Bilbao. De eerste indruk kreeg ik vanzelfsprekend van de luchthaven alhier die echt een magnifiek stukje bouwkunst is. Natuurlijk mag ik niet klagen over onze nationale luchthaven Schiphol maar ik mag toch onomwonden zeggen dat dit een erg groezelig doolhof is dat hoofdzakelijk bestaat uit allerlei gangen en pieren, waarbij het meestal ook nog eens ontzettend druk is met een onaflatende stroom passagiers wat het er niet overzichtelijker op maakt. Daarbij is er op Schiphol altijd wel ergens een verbouwing gaande die, hoe goed bedoeld ook, voor extra chaos op onze luchthaven zorgt. 
Tja, en nu ik toch even mijn negatieve gedachten over Schiphol spreekwoordelijk op tafel leg kan ik zeggen dat ik vind dat er ook niet echt sprake is van een mooi architectonisch ontwerp van het hele Nederlandse vliegveldcomplex. Het is meer een organisch door de jaren heen gegroeid ‘geheel’ waar telkens weer wat bijgebouwd is. Het valt mij op dat deze uitbreidingen met name uitgevoerd zijn in de vorm van relatief lage gangetjes met lelijke systeemplafonds die ook nog niet eens uniform zijn. Echter ik krijg de indruk dat Schiphol, uitgezonderd stroomstoringen of andere calamiteiten, redelijk goed in dit ‘labyrint’ functioneert en dus moet ik het hier als (bouw)kunsthistoricus mee doen.
Heel anders ervaar ik het als ik op andere internationale luchthavens aankom, zoals eergisteren op ‘Aeropuerto de Bilbao’. Dit is echt een vliegveld met allure en een heuse attractie voor de liefhebbers van mooie architectonische ontwerpen. Het begint al direct als je de deur van het vliegtuig uitstapt met de vliegtuigslurf; op een slanke witte console rust een strakke metalen brugconstructie die een reeks ramen heeft die in een esthetische halve boog lopen. Als je de slurf vervolgens uitgewandeld bent dan kom je in een grote hoge overzichtelijke ruimte die je leidt naar het hoofdgebouw, die bestaat uit twee slanke symmetrische terminals in de vorm van twee vleugels. 


Dit is toch absoluut een zeer symbolische manier om een vliegveld vorm te geven! Deze gebouwen van de luchthaven van Bilbao zijn door de internationaal gerenommeerde Spaanse architect Santiago Calatrava ontworpen. Ha! zullen oplettende lezers direct zeggen, ‘dit is toch die bouwmeester die afgesproken budgetten altijd ver overschrijdt’. Oké, maar wat waar is is waar, naar mijn mening zet Calatrava telkens waar hij een opdracht krijgt iets heel bijzonders neer. Ik kende al zijn treinstation Luik-Guillemins, waar ik tijdens één van de KUNSTSTAD-reizen eens bezoek aan gebracht heb. Ook de imposante projecten van Calatrava in zijn geboortestad Valencia zijn echt een bezienswaardigheid en heb ik vele malen met enthousiaste deelnemers van de reizen van KUNSTSTAD bewonderd en ook over een paar weken zal ik daar in Valencia weer met een reisgezelschap voor staan. De lijst van architectuur van Calatrava tijdens mijn trips is nog vele malen langer; bruggen in Dublin en Venetië, het flagebouw genaamd de ‘Turning Torso’ in Malmö, de Telecommunicatietoren van Montjuïc in Barcelona en nog veel meer. 



Mocht je trouwens nog mee willen naar Bilbao dan kan ik je vertellen dat er nog een plaatsje vrij is voor de reisdatum 16 t/m 20 juni 2018

Terugkomend op de luchthaven van Bilbao, die is qua materiaal hoofdzakelijk opgebouwd uit wit geschilderd metaal en glas, waardoor de aankomend passagiers een ‘opgeruimd’ en ruimtelijk gevoel krijgen. Dankzij de vele glazen vensters krijg je ook meteen een goede indruk van het groene landschap waar je bent aangekomen. Bij nadere bestudering lijken de gigantische uitwaaierende kolommen ook wel een beetje uitgespreide vleugels van een vogel en nu begrijp ik waarom de Basken hun luchthavengebouw ook wel ‘De Duif’ noemen.  

Wat verheug ik me op de rest van de bijzondere architectuur die nog gaat komen! Calatrava heeft hier in Bilbao namelijk nog een spectaculaire brug, genaamd ‘Zubizuri’ over de rivier Nervión midden in het centrum gebouwd. En zijn beroemde Britse collega Sir Norman Foster heeft opvallende metrostations in het centrum van de Baskische hoofdstad ontworpen. Maar eigenlijk het beroemdste gebouw midden in Bilbao is het Guggenheim Museum van Frank Gehry, maar daar vertel ik volgende week meer over. 

 

Marcel  Verhoeven, Stedenkenner 

verhoeven@kunststad.nl