De Mysteries rond Pasen

Vandaag is het donderdag 5 april en kijk ik terug op een mooi paasweekend. De paashaas had op het erf rond onze ‘kantoorboerderij’ enorm veel gekleurde eieren gelegd en het was voor onze hele familie een behoorlijke toer om ze allemaal te vinden, maar de paasstemming zat er wel al goed in. Het paasgevoel werd nog eens vergroot tijdens de avondschemering want we roken de brandlucht van de paasvuren die hier in het oosten van Nederland een eeuwenoude tradities zijn. Een paar jaar geleden ben ik eens naar zo’n paasvuurplek toegegaan en ik zag toen dat men in het veld een enorme stapel met hout aanstak. Zo’n buitengewone brand in de avond ziet er mysterieus uit en behoort tot één van de heidense Germaanse lenterituelen. De herkomst van deze vaak gigantische vuren is een mysterie. Sommigen denken dat het oorspronkelijk bedoeld was als een Germaans vuuroffer, men verlangde na de winter naar warmte en licht. Het past uitstekend als viering van de overwinning van de lente op de winter.

De Germaanse lenterituelen hebben met name met vruchtbaarheid te maken en de meeste symbolen met Pasen zijn dan ook vruchtbaarheidssymbolen. Het mysterie rond het paasei heb ik verleden week in mijn Travel Tales al verklaard (klik hier voor dit verhaal) want, mits bevrucht, komt uit het ei nieuw leven. 


Over de reeds genoemde paashaas is echter veel onduidelijkheid. Hij brengt volgens de verhalen de paaseieren rond en wordt al in de zeventiende eeuw genoemd. Waarschijnlijk staat een haas ook gewoon voor vruchtbaarheid, want net als het konijn plant de haas zich behoorlijk snel voort. Dus de superpotente haas in combinatie met een mandje eieren staat dan voor buitengewoon veel vruchtbaarheid. Zijn aanwezigheid moest wel zorgen voor een vruchtbaar begin van het zaaien van de gewassen. 

De naam voor Pasen in het Duits en Engels is Ostern respectievelijk Easteren zou qua etymologische oorsprong terug gaan op het woord voor de heidense lentegodin Ostara. Of deze godin echt door de Germanen is aanbeden is onzeker omdat men bijna geen geschreven bronnen hierover heeft. Slecht alleen een middeleeuwse monnik uit Engeland genaamd Beda noemt de lentegodin Ostara of Eostra en ook een geleerde aan het hof van Karel de Grote in de 9de eeuw schrijft over deze godin. Een andere verklaring voor het woord Ostern of Easter zou zijn dat het verwijst naar het Oosten, maar waarom is dan eveneens een raadsel.


Op deze dag, namelijk 5 april, in het jaar 1722 ontwaarde een Nederlandse ontdekkingsreiziger, genaamd Jacob Roggeveen, ook een raadselachtig mysterie op een eiland dat hij per ongeluk vond ergens in de Grote Oceaan. Toen viel 5 april trouwens niet op een woensdag maar op Paaszondag en dat was voor Roggeveen reden genoeg om deze desolate plek om te dopen tot Paaseiland. Dit Polynesisch eiland is één van de meest geïsoleerde plekken ter wereld. Tegenwoordig heet het eiland officieel in het Spaans ‘Isla de Pascua’want het is een provincie van Chili, waar het trouwen meer dan drieënhalfduizend (3.686!) kilometer vanaf ligt. Maar het meest beroemd is Paaseiland door talrijke mysterieuze grote beelden die er in het landschap staan. Het zijn kolossale sculpturen, de moai genaamd, waar iedereen wel eens afbeeldingen van gezien heeft. Ze zijn van tufsteen gemaakt en sommige zijn wel 9,5 meter hoog! De meesten staren wat met grote ogen naar de hemel. De herkomst en de betekenis van de beelden zijn onbekend, alhoewel sommige wetenschappers wel eens (meestal slecht onderbouwde) interpretaties van de betekenis doen. De betekenis van de grote prehistorische beelden van Paaseiland is wel net zo’n groot raadsel als de herkomst van onze Paashaas en de heidense lentegodin Ostara. Er is zoals je leest nog veel te onderzoeken en te ontdekken op dat gebied.


Marcel  Verhoeven, Stedenkenner 

verhoeven@kunststad.nl


Wilt u meer blogs lezen van HospitalityScanner Judith de Groot? Klik hier rechts dan op het 'Stedenkenner' logo.