Een drakendoder in Barcelona

Al enige tijd hadden we als plan om onze kerstdagen door te brengen in ons geliefde Andalusië, echter omdat we wat te lang gewacht hadden met het boeken van een vliegticket bleek verleden week dat er alleen nog een interessante en aantrekkelijke geprijsde mogelijkheid om in Zuid-Spanje te komen was via een tussenstop in Barcelona. We besloten om dit te doen en dan van de paar uur overstaptijd aldaar twee volle dagen te maken.

Wat een feest was het om door de tweede stad van Spanje te wandelen en hoewel wij hier al veel vaker geweest zijn, zo waren we zelfs dit voorjaar nog voor een overstap van 48 uur in Barcelona, ontdekten we toch ook nu weer allerlei bijzondere nieuwe dingen in deze schitterende stad.
Waarschijnlijk door de actuele stand van zaken, een groot deel van de Cataloniërs heeft kortgeleden door een referendum weer eens geprobeerd ‘los’ van Spanje te komen, hing de heel Barcelona vol met Catalaanse vlaggen.
Het onafhankelijkheidsstreven van de Cataloniers is al eeuwen oud en in de landstreek en dus ook in Barcelona zie je dan ook allerlei subtiele verwijzingen naar een zelfstandig Catalonië. 


Eén daarvan is de afbeelding van het nationale Catalaanse symbool dat op allerlei gebouwen en in openbare gelegenheden te vinden is, namelijk dat van de beschermheilige van Catalonië en dat is Sant Jordi (Sint Joris).

Als Romeins militair en tegelijkertijd fervent christen, zou hij rond het jaar 300 zijn gemarteld wegens zijn geloof. Een bekende legende rond Sint Joris (Sant Jordi) is natuurlijk het verhaal, opgetekend in de Legenda Aurea, over zijn overwinning op de draak, dat plaats vond toen hij de christelijke soldaten te hulp schoot. De verering van Sant Jordi in Catalonië stamt uit de 8e eeuw en werd door de Generalitat, de regering van Catalonië, in 1456 uitgeroepen tot een officieel en verplicht feest, dat elk jaar plaatsvindt op zijn sterfdag 23 april.
Diezelfde dag, namelijk 23 april, is trouwens in heel Spanje ook de Dag van het Boek omdat op 23 april eveneens de dood van Cervantes wordt herdacht en dit is de belangrijkste schrijver van de Spaanstalige wereld. Cervantes’ bekendste roman is Don Quichotte. 

Ik vermoed echter dat in het nationale gedachtegoed van de Cataloniers de schrijver Cervantes het momenteel moet afleggen tegen Sant Jordi. Toch lijken ze wel wat overeenkomsten te hebben. 


Don Quichotte van Cervantes was net als Sint Joris een opmerkelijke ridder die een beetje uit de toom viel. Zowel Don Quichotte als Sint Joris vechten tegen imaginaire figuren; Sint Joris neemt het op tegen een legendarische draak waarbij men natuurlijk moet afvragen of zo’n beest wel echt bestaan heeft en Don Quichotte vecht tegen mythische reuzen, die eigenlijk maar gewone windmolens waren.

Alhoewel in Barcelona talloze versies staan van de Catalaanse beschermheilige Sint Joris is mijns inziens de mooiste versie te bewonderen in Florence. Deze sculptuur van Sint Joris is gemaakt door de 15de eeuwse beeldhouwer Donatello. Stoer kijkt de ridder Joris met zijn schild voor zich uit. Joris moet wel erg dapper en sterk zijn geweest anders kon hij geen ‘draak’ verslaan. Het levengrote beeld van Sint Joris maakte Donatello oorspronkelijk voor een kerk in Florence genaamd ‘Or San Michele’. In een gotische nis stond het beeld daar tot dat men besloot om het originele beeld in het museum te plaatsen. Tegenwoordig staat er dus een kopie tegen de kerk in Florence aan (maar daar hebben de meeste toeristen geen weet van).


Voor de inwoners van Barcelona en omgeving blijft Sant Jordi hun nationale held en ‘helpt’ hij hen met hun strijd tegen de grote Spaanse draak die zij ooit hopen te verslaan. Vele mannen, onder andere van enkele separatistische leiders, hebben als voornaam Jordi en dat is zoals je begrijpt niet voor niets.

Om het Catalaans nationalisme de kop in te drukken was je kind vernoemen naar de Catalaanse beschermheiligen in de tijd van het Franco-regime verboden. En wat waren de Barcelonezen dan ook trots toen hun sterspeler Johan Cruijff in 1974 zijn zoon Jordi noemde. De Spaanse burgerlijke stand kon de aangifte niet weigeren omdat de kleine Jordi Cruijff in Nederland was geboren. De topvoetballer Johan Cruijff was op deze manier een nog groter held voor de Catalanen geworden.

 

Marcel  Verhoeven, Stedenkenner

verhoeven@kunststad.nl



Wilt u meer blogs lezen van Stedenkenner Marcel Verhoeven? Klik hier rechts dan op het 'Stedenkenner' logo.