De Mistral, de Meesterlijke Wind

Terwijl ik afgelopen maandag met mijn dochters door het schilderachtige Arles wandelde en terugkeek op een geslaagde reis van KUNSTSTAD, genoot ik tegelijkertijd nog een beetje na. Ik had de kleine meisjes beloofd dat we naar de speeltuin gingen en die was gelegen in het park waar Vincent van Gogh regelmatig doorheen wandelde in 1888 en waar hij zelfs een schilderij van gemaakt heeft. Echter, anders dan de tien dagen hiervoor, had het heerlijke rustige nazomerweer hier in Zuid-Frankrijk plots plaats gemaakt voor een onstuimige en winderige dag. Alhoewel de zon nog steeds scheen, waaiden grote wolken met een behoorlijke snelheid aan het firmament voorbij. Al op de stoep voor ons hotel hadden Alizia en Chloé al moeite om gewoon rechtop te blijven staan, want zij werden met grote kracht bijna terug het hotel in geblazen. Mijn vermoeden werd bij de beloofde speeltuin al bevestigd, gesloten vanwege “Vente Forte”. 

De harde wind zorgde ervoor dat de bomen en cipressen in het pittoreske Mediterrane stadje driftig op en neer waaiden en ik weet dat ik nu weer eens opnieuw kennis mocht maken met een bekend weersverschijnsel namelijk “De Mistral”! 


Deze harde wind dwong tweeduizend jaar geleden bij de Romeinen al zoveel ontzag af dat ze hem "magistralis" oftewel “meesterlijk” noemden. In het Zuid-Franse dialect is dit verbasterd tot de naam Mistral en de naam staat tegenwoordig voor de harde koude noordwestelijke wind, die met name hier in de Provence een begrip is.

De Mistral is het ergste in de Rhônevallei want daar versnelt de wind doordat de lucht tussen de bergwanden in het relatief nauwe dal van de Rhône wordt geperst en daar kan hij uiteindelijke snelheden van 100 kilometer per uur bereiken om vervolgens dan de stadjes aan de benedenloop van de Rhône, zoals Arles, te ‘geselen’.
Ook Vincent van Gogh had in de periode dat hij in Arles werkte soms last van de harde Mistral-wind en hij schreef er zelfs over in zijn brieven aan zijn broer Theo dat hij dagen niet kon werken omdat de Mistral te hard waaide. Om zich tijdens de Mistral toch aan zijn schildersdrang te kunnen overgeven verzon Vincent zelfs een soort verankering in de grond zodat zijn schildersezel bleef staan en hij toch aan de slag kon. 


Hij schreef over zijn vernuftige ‘windvaste ezel’ zelfs aan zijn vriend en collega-kunstenaar Émile Bernard en wellicht wordt de ‘verwilderde’ stijl op zijn schilderijen, zoals te zien op het beroemde werk ‘Starry Night’, niet veroorzaakt door zijn emotionele toestand maar gewoon door de harde Mistral die op dat moment aan het waaien was.

Mijn dochtertjes renden inmiddels over het tochtige ‘Place de la République’ en vermaakten zich, ondanks dat het park en de speeltuin gesloten waren, toch wel. De wind en het drukke spelen maakten ze lekker rozig want toen we aan het eind van de middag in het vliegtuig stapten om naar Nederland te vliegen, vielen beiden in hun vliegtuigstoelen direct in slaap. De piloot riep om dat we vanwege de harde wind een half uur vertraging hadden en dat er ook sprake zou zijn van enige turbulentie tijdens onze vlucht. En inderdaad tijdens het opstijgen werden alle passagiers er nog eens aan herinnerd hoe meesterlijk de Mistral kan waaien; met een hoop geschud en getril maakte het vliegtuig van Air France hoogte. Het lampje ‘riemen vast’ bleef maar branden en we moesten dit keer lang wachten op ons drankje omdat de stewardessen door de turbulente vlucht hun werk niet konden doen. 


Echter twee passagiers schenen er niet veel last van te hebben want die lagen naast me te slapen. Misschien droomden ze wel over Van Gogh en alle plekken in Arles waar hij geschilderd heeft en die we afgelopen week met elkaar hebben bezocht.

 

Marcel  Verhoeven, Stedenkenner

verhoeven@kunststad.nl


Wilt u meer blogs lezen van Stedenkenner Marcel Verhoeven? Klik hier rechts dan op het 'Stedenkenner' logo.