Bilbao-effect in Arles

Aangenaam verrast was ik deze week toen ik in het Zuid-Franse stadje Arles door het mooie oude centrum wandelde. Dat kwam dit keer niet door de pittoreske straatjes en pleintjes, die onder meer ooit de inspiratiebron waren voor Vincent van Gogh, want die blijven altijd prachtig! Ook de schitterende Romeinse restanten zoals de immense arena uit de eerste eeuw na Christus, de thermen van Keizer Constantijn en veel meer monumenten uit de klassieke oudheid in Arles blijven mij inspireren, echter de grote plezierige surprise, waar ik in mijn eerste zin op doelde, is een in aanbouw zijnde gebouw dat van heinde en verre is te zien. Men is op dit moment in Arles namelijk een opvallend bouwwerk van de wereldberoemde architect Frank Gehry aan het realiseren. Vermoedelijk kennen de meeste mensen Gehry vanwege zijn spraakmakende en opvallende gebouwen. Zo ontwierp hij onder meer ‘Het Dansende Huis’ (1996) in Praag, het MARTa Herford Museum (2005) in midden Duitsland of Neuer Zollhof (1999) in de Medienhafen in Düsseldorf. Maar waarschijnlijk de allerbekendste creatie van Frank Gehry is het markante Guggenheim Museum in Bilbao


Op een voormalig haventerrein nabij de oude binnenstad in de Baskische hoofdstad verrees bijna twintig jaar geleden een museumgebouw dat Bilbao opnieuw op de kaart zette. Het bouwwerk is een museumstuk op zich en lokt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Het is zogezegd echt een ‘hit’ en levert de stad heel wat extra inkomsten op. De stad is sinds de komst van dit nieuwe Guggenheim Museum zowel letterlijk als figuurlijk een stuk rijker geworden. Het fenomeen dat een stad door de bouw van een markant gebouw dat ontworpen is door een bekende architect uitgroeit tot een belangrijkere of rijkere stad noemt men tegenwoordig ook wel het Bilbao-effect.

Eén van mijn favoriete steden die van dit genoemde effect graag wil profiteren is Valencia. Deze Spaanse stad liet eind jaren ’90 van de vorige eeuw door de vermaarde architect Santiago Calatrava de ‘Ciudad de las Artes y las Ciencias’ oftewel ‘De Stad van de Kunst en Wetenschap’ realiseren. Talrijke futuristische gebouwen in de voormalige rivierbedding in het hart van de plaats moesten een enorme ‘boost’ aan nieuwe bezoekers geven. Dit streven is geloof ik nog niet helemaal gehaald en Valencia heeft Bilbao nog niet weten te evenaren maar wat niet is kan nog komen. Calatrava is trouwens ook de man die een brug ontworpen heeft die net achter het betreffende Guggenheim Museum in Bilbao over de rivier Nervión is gelegen.


Momenteel ben ik in Marseille en ook deze bekende Franse havenstad heeft getracht, weliswaar in bescheiden mate, een Bilbao-effect te creëren. In 2013, toen Marseille Culturele Hoofdstad was, werd op de kop van ‘Le Vieux Port’ (‘De Oude Haven’), dus midden in het historische centrum, een opvallend bouwwerk neergezet dat ontworpen is door Sir Norman Foster. Foster is onder meer bekend van de koepel van de Rijksdag in Berlijn en de Millenium Bridge over de Theems in Londen. De zogenaamde L'ombrière hier in Marseille is een soort ‘zonnescherm’ waarbij het plafond geheel bestaat uit spiegels. Het trekt zeker de aandacht van mensen die het passeren, maar ik kan niet zeggen dat het extra bezoekers naar de Franse havenstad lokt.
Ik ben dus erg benieuwd of, als over twee jaar het opvallende project in Arles van Frank Gehry gerealiseerd is, er meer bezoekers naar deze stad komen. Wellicht in combinatie met de herinneringen aan Vincent van Gogh en de klassieke monumenten is Gehry dé perfecte aanvulling om Arles net dat beetje meer te geven en om in het aankomend decennium één van de best bezochten steden van Europa te worden.


Marcel  Verhoeven, Stedenkenner

verhoeven@kunststad.nl

 

PS. Volgend jaar organiseer ik trouwens een zeer interessante reis naar Bilbao om daar uitgebreid het inspirerende en futuristische Guggenheim Museum van Frank Gehry te bewonderen. Ga je mee naar Bilbao? Ook Valencia kun je trouwens samen met ons bezoeken om daar de bouwwerken van Calatrava uitgebreid te bekijken en dat kan al in december van dit jaar.


Wilt u meer blogs lezen van Stedenkenner Marcel Verhoeven? Klik hier rechts dan op het 'Stedenkenner' logo.