Toenemend toerisme

Terwijl ik gisteren uit het raam van mijn hotelkamer keek naar het schitterende uitzicht over de Donau in Boedapest, zag ik onder mij op het bedrijvige Széchenyi István plein talloze touringcars, sightseeingbussen en andere typische toeristische voertuigen, zoals een ‘bootbus’, voorbij komen. Ik realiseerde me direct dat het toerisme voor Boedapest een belangrijke bron van inkomsten is, want naast al het toeristenvervoer op het genoemde plein ontwaarde ik vanuit mijn ooghoek ook de vele riviercruiseschepen die niet ver van mijn hotel aan de oevers van de Donau lagen. Op alle trottoirs in de omgeving was het een komen en gaan van groepen buitenlanders onder leiding van gidsen, al dan niet met een omhoogstekend vlaggetje, en terwijl ik dit aanschouwde vroeg ik mij af of dit nou de hoofdstad van Hongarije is waar ik naar verlangde.

Toevallig had ik net enkele uren daarvoor op de website van het Nederlandse dagblad Het Parool gelezen dat er een bedrijf gestart was met helikoptervluchten boven Amsterdam. 


Ik begreep inmiddels uit de pers ook dat onze bescheiden hoofdstad al behoorlijk te leiden heeft onder de grote toestroom van toeristen. Persoonlijk had ik enige tijd geleden ten lijve ondervonden dat ik maar met moeite door de drommen toeristen het Oudekerksplein kon bereiken, waar ik in de buurt familie wilde bezoeken. Goh, wat kan het in Amsterdam inderdaad druk zijn en ik vraag me dan ook af of Amsterdam op de genoemde toeristische helikopterrondvluchten zit te wachten. Daarnaast ben ik nieuwsgierig waar deze ‘toeristenkermis’ uiteindelijk zal eindigen. De charme van zowel Boedapest als Amsterdam, of welke bestemming dan ook, gaat er door de toeristische drukte natuurlijk behoorlijk af.

Het kan echter nog gekker, want afgelopen weekend verbleef ik twee dagen in Barcelona, omdat ik op doorreis was van Valencia naar Boedapest. Ik wandelde zoals gebruikelijk weer een paar uur met mijn dochters en dit keer viel de beurt aan de bijzondere Catalaanse hoofdstad. De architectuur van Gaudí verveeld immers nooit en ook de andere gebouwen en bezienswaardigheden in Barcelona zijn bij herhaling steeds weer de moeite waard. Opvallend vond ik in eerste instantie de behoorlijke rij die bij de kassa van het Miro museum stond, in het Montjuic Park. Wie had ooit gedacht dat de animo voor deze modernistische kunstenaar zo groot zou zijn. 

Niet veel later zag ik dat de wachtrij bij het Picassomuseum echt immense was, maar toen ik daarna op de beroemde Barcelonese wandelboulevard De Ramblas arriveerde schrok ik mij echt een hoedje. Ik kon bijna echt over de koppen van de toeristen lopen. Dit was gewoon niet leuk meer! Het lukte me met de kinderwagen niet voor- en achteruit meer te komen en ik moest ‘vluchten’ naar de relatief iets rustigere straatjes in de buurt achter de beroemde Ramblas. Dit was echt een schrikbeeld, waar Boedapest en Amsterdam eigenlijk nog heilig bij zijn, want in deze beide steden is de toerismedrukte slechts geconcentreerd op enige plekken in het centrum. Echter in Barcelona was het verspreid over de gehele binnenstad en er leek eigenlijk geen ontsnappen meer aan. Uit talrijke persberichten blijkt dat de inwoners van Barcelona dan ook steen en been klagen over deze invasie van toeristen en de bijbehorende drukte. En geef  hen eens ongelijk.

Opeens relativeerde ik weer mijn uitzicht op alle hectiek die ik beneden in Boedapest op straat zag. 


Daarbij wist ik dat hier in de Hongaarse hoofdstad nog wel een groot aantal bijzondere plekjes te vinden zijn, die echt oases van rust zijn en die voor de gasten die ik de aankomende week de stad wil laten zien nog zeer idyllisch over zullen komen. Zoals het Memento Park aan de rand van de stad, waar je je even terug in de tijd waant. Hier bevinden zich alle sculpturen van communistische helden die ooit in de binnenstad van Boedapest stonden. Nu staan Lenin, Karl Marx, Friedrich Engels en de laarzen van Stalin naast elkaar in een parkachtige omgeving opgesteld en vormen ze in deze setting een soort tijdreis voor de bezoeker aan Hongarije. Veel toeristen hebben deze bezienswaardigheid gelukkig nog niet ontdekt en dat maakt deze plek mede zo aantrekkelijk.

Natuurlijk zijn er ook bijzondere steden in Europa te vinden waar het toerisme nog niet echt vat op heeft gekregen en waar je als bezoeker echt de authenticiteit van de stad kunt ervaren. Zo’n stad is bijvoorbeeld Porto, de tweede stad van Portugal. Wat heb ik afgelopen kerst en Oud & Nieuw van deze stad genoten. 


En wat is het ook een genoegen om hier met een groepje van KUNSTSTAD in september terug te keren. (klik hier voor meer informatie over deze reis). In Porto ervaar je hoe een plaats, die toch ook al relatief populair aan het worden is, gewoon als stad functioneert zonder dat je struikelt over de toeristen. Je beleeft echt de lokale gewoontes en gebruiken zoals het hoort te zijn.

Natuurlijk zijn er ook steden die bekend zijn om de vele toeristen, maar die desondanks meer dan de moeite waard zijn om te bezoeken, zoals bijvoorbeeld Venetië. De Lagunestad heeft de naam, niet onterecht, dat het een toeristenstad is. Maar er zijn ook hier periodes in het jaar dat de het aantal bezoekers enorm daalt. Het toeristenseizoen loopt ook hier op een bepaald moment van het jaar af en dat is rond half november. Daarom kies ik er voor om op zo’n moment naar deze typische Italiaanse kunststad te gaan, want Venetië mag je als (moderne) kunstliefhebber nou eenmaal niet overslaan. 


Helemaal niet als dit jaar weer de beroemde Biënnale plaatsvindt. In november zijn de laatste weken van dit bijzondere kunstevenement en het is dus genieten van een overvloed van kunst, terwijl je niet afgeleid wordt door de toeristendrukte (klik hier voor meer informatie over deze reis).

Zo zie je maar dat het een uitdaging blijft, trouwens met veel plezier en succes, om de meest ideale en interessante reizen voor onze deelnemers te organiseren. Het vergt een goede voorbereiding en onderzoek om net die locaties te vinden en de juiste planning te hanteren om een bepaalde stad ten volste, in alle rust, zonder de afleiding van grote groepen toeristen, te ontdekken.

 

Marcel Verhoeven, Europakenner

verhoeven@kunststad.nl

Klik op de afbeeldingen in het verhaal om ze te vergroten.