Van Marseille, via Aix-en-Provence naar Arles

Zoals je weet was ik verleden week in Marseille en ik had daar nog best een tijdje kunnen blijven, want zoals je zult begrijpen had ik nog talrijke zaken die ik op mijn lijstje had staan niet bekeken. Toch besloot ik verder te reizen naar een andere nabijgelegen stad en dat was Aix-en-Provence.

Aix is een oude historische stad in de Provence waarvan de geschiedenis terug gaat tot de Romeinse tijd, echter deze plek is bij kunstliefhebbers het meest bekend vanwege het feit dat de modernistische kunstenaar Paul Cézanne (1839-1906) hier geboren is en ook de meeste tijd van zijn leven hier gewerkt heeft. Meer dan twaalf jaar geleden was ik in Aix ook al eens op zoek naar de sporen van Cézanne en ik deed dit verleden week met genoegen nog eens over. Éen van de interessantste plekken waar je aan Cézanne herinnerd wordt is zijn voormalige atelier dat even buiten het stadscentrum op een heuvel is gelegen. Men heeft de ruimte waar hij werkzaam was zo ingericht dat je het gevoel hebt dat de kunstenaar elk moment weer kan binnen komen en kan verder gaan met zijn schildersactiviteiten.


Wat je eigenlijk ook even moet doen is nog een klein stukje verder naar de rand van de stad lopen om te genieten van de prachtige vergezichten. Net als Cézanne deed ik dat dus ook en daar zag ik opeens in de verte de imposante ‘Mont Sainte-Victoire’. Deze markante berg aan de horizon, die je dus vanaf Aix kunt zien, is talloze keren het onderwerp geweest op schilderijen van Cézanne. Door het schilderen van dit landschap met de ‘Mont Sainte-Victoire’ experimenteerde Cézanne onder andere met het creëren van een nieuw soort perspectief en werd hij de inspirator van de kubisten en veel andere kunstenaars in de twintigste eeuw. Je moet eigenlijk alleen al hierom naar Aix en omgeving, want dit moet je een keer gezien hebben!

Dat laatste geldt trouwens ook voor een ander stadje in deze zelfde streek genaamd Arles. Deze plaats wordt vaak in één adem genoemd met een ander beroemde kunstenaar uit dezelfde periode als Cézanne en dat is Vincent van Gogh.


Tijdens zijn ‘zoektocht’ als kunstenaar kwam Van Gogh op een gegeven moment in Arles terecht waar hij een aantal kamers huurde in een geel hoekhuis. Van dit ‘Gele Huis’, dat hij trouwens ook op het linnendoek vastlegde, wilde hij een echt kunstenaarshuis maken. Hij ontving er uiteindelijk de collega-kunstenaar Paul Gauguin, maar dit bezoek was, zoals de meesten weten, wat onstuimig en eindigde in een knallende ruzie. Jaren geleden ben ik al eens op zoek geweest naar dit ‘Gele Huis’ in Arles maar ik kon het niet vinden. Het beroemde huis bleek tijdens de Tweede Wereldoorlog vernietigd te zijn en nooit meer opgebouwd. Er zijn wel andere zaken die aan Van Gogh doen herinneren in Arles zoals het Caféterras dat Van Gogh bij nacht heeft geschilderd. Ook las ik dat het beroemde ophaalbruggetje even buiten Arles, dat Vincent had vereeuwigd, er nog  zou moeten zijn. Ik besloot afgelopen dinsdag om hier eens naar toe te wandelen.    


Terwijl ik mijn wandeling, al duwend achter de kinderwagen waar Chloé en Alizia in zaten, had ingezet volelde ik mij bijna letterlijk in de voetsporen van Van Gogh treden. De tocht naar de ‘Pont-Van Gogh’, zoals het met wegwijzers werd aangeven, zou slechts enkele kilometers zijn. Het asfaltpad ging in verloop van tijd over in een grindpad dat zich kenmerkte door vele kuilen en oneffenheden. Vol goede moed zette ik mijn wandeling voort, echter het bruggetje leek maar niet in zicht te komen. Daarbij liep de temperatuur ook langzaam op naar zo’n 28 graden en was de omgeving landelijk en zonder horecafaciliteiten. Misschien had ik toch voor mezelf een flesje water mee moeten nemen want ik had inmiddels heel wat transpiratievocht verloren. En opeens, in the middle of nowhere, stond een houten vervallen ophaalbruggetje dat model had gestaan voor het beroemde schilderij van Van Gogh. Het enige dat aan dit feit deed herinneren was een bord met een reproductie van het schilderij. Mijn toch was uiteindelijk toch de moeite waard en met plezier liep ik weer terug richting het centrum van Arles.


 

Marcel  Verhoeven, Europakenner

verhoeven@kunststad.nl

 

 

Arles heeft trouwens tegenwoordig een heus ‘Vincent van Goghmuseum’ waar, dankzij tientallen bruiklenen van ons eigen Amsterdamse Van Goghmuseum en van het Kröller-Müller Museum uit Otterlo, men een uitstekend beeld van onze Vincent kan krijgen en dat maakt ook een bezoek aan Arles meer dan de moeite waard.

Na mijn terugkomst in Amsterdam wilde Alizia deze vrijdag graag met me naar het Stedelijk Museum in Amsterdam, waar ze in haar korte leventje al vele malen met mij geweest is, om hier zowel een schilderij van Cézanne te bekijken als twee werken van Van Gogh te bewonderen. We keken, zelfs ik, dit keer weer met hele andere ogen naar al deze schilderijen.

 


Klik op de afbeeldingen in het verhaal om ze te vergroten.