Het Mysterie van het snellere leven als je ouder wordt

Van de firma Facebook – je weet wel het sociale netwerk waar je zelf, je familie en vrienden berichtjes op plaatsen – krijg ik tegenwoordig dagelijks een leuke reminder met mijn boodschappen die ik zelf van 2, 3 of zelfs 6 jaar geleden plaatste. Zo kan ik zien wat ik op deze dag deed een aantal jaar geleden. Ik word dus regelmatig even, zoals door bijzonder foto’s die ik ooit zelf op Facebook gezet heb, weer herinnerd aan persoonlijke gebeurtenissen van een tijd terug, waarvan ik sommigen eigenlijk al weer vergeten was. Maar pfff…. hoe leuk deze dagelijkse actie van Facebook ook is, ik schrik soms wel want ik realiseer me dan opeens hoe snel de tijd gaat. En jawel; het lijkt wel of de tijd steeds sneller gaat. 

Veel mensen hebben regelmatig het gevoel, en ik ook dus, dat de tijd steeds sneller gaat. Tja, dit is feitelijk natuurlijk niet zo. De wetenschapper Douwe Draaisma legt dit fenomeen zeer beeldend uit in zijn boek met de treffende titel ‘Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt’


Draaisma zegt dat dit mysterieuze gevoel met ons geheugen te maken heeft. In de psychologie heeft men het zelfs over de het 'autobiografische geheugen' waarin je als je ouder bent al heel veel hebt opgeslagen terwijl je als kind van vier nog bijna een ‘leeg’ geheugen hebt.

Volgens Draaisma heeft ons geheugen een eigen wil. We zeggen bij onszelf: dit moet ik onthouden, dit moment wil ik vasthouden, die blik, dit gevoel, deze streling - en binnen een paar maanden of zelfs na een paar dagen merken we dat de herinnering al niet meer is op te roepen in de kleur, de geur, de smaak waar we op hoopten. 'De herinnering', schrijft Cees Nooteboom in Rituelen, 'is als een hond die gaat liggen waar hij wil.'

Ook van de opdracht iets niet te bewaren trekt het geheugen aldus Draaisma zich niets aan: had ik dit maar nooit gezien, beleefd, te horen gekregen, was ik het maar vergeten… Het helpt niet, het blijft opgeslagen en komt 's nachts, als we wakker liggen, geheel spontaan en ongeroepen bij ons terug. Ook dan is het geheugen een hond, het komt kwispelstaartend apporteren wat we juist hadden weggegooid om het kwijt te raken.


Zeer interessant is het hoofdstuk over het Berlijnse echtpaar Anna en Richard Wagner. Vanaf het eerste jaar van hun huwelijk, in 1900, hebben zij zichzelf op kerstavond gefotografeerd en die foto bij wijze van kerstkaart aan vrienden gestuurd. Het huwelijk duurde 45 jaar en in de reeks ontbreken slechts een paar jaar. Fascinerend hoe je langzaam de mensen ouder ziet worden en de tijd zijn loop neemt. De oude foto’s die je mee door een periode van de geschiedenis nemen, zetten je echt aan het denken.
Mocht je ook geïnteresseerd zijn in het fenomeen tijd in combinatie met ons geheugen, dan raad ik je aan om het boek van Draaisma zeker te lezen. De vele facetten van het tijdsbegrip komen aan bod en je raakt dan steeds meer van het feit doordrongen dat tijd en ook het menselijk geheugen echt een mysterie zijn.

 

Marcel Verhoeven, Mysteriekenner           

verhoeven@mysteriekenner.nl

Klik op de afbeeldingen in het verhaal om ze te vergroten.

Als je op de 'Vind ik leuk' knop drukt op de Facebookpagina van KUNSTSTAD word je automatisch op de hoogte gehouden van onder meer mijn reisbelevenissen, nieuwe evenementen en wetenswaardigheden van reisbestemmingen in Europa.