“Ich hab’ noch einen Koffer in Berlin”

Door mijn bezoeken aan vele Europese steden de afgelopen tijd, was het al weer een lange tijd geleden dat ik in mijn geliefde stad Berlijn bezocht had. Maar gelukkig inmiddels verblijf ik weer met veel genoegen in de prachtige hoofdstad van Duitsland. Het was al weer een tijdje geleden, maar gelukkig verblijf ik inmiddels weer met veel genoegen in de prachtige hoofdstad van Duitsland. Dit keer heb ik een hotelappartement in een huizenblok dat ligt tussen de Schützenstraße en de Zimmerstraße in de wijk Mitte, dit is niet ver gelegen van de publiekstrekker ‘Checkpoint Charlie’.

Misschien gaat bij de echte Berlijnkenner bij het horen van de naam Zimmerstraße wel een lichtje branden want door deze straat liep ooit de beruchte Berlijnse Muur.

Sterker nog het huizencomplex waar ik me nu bevind was ooit het spergebied tussen het westelijk deel en het oostelijk deel van het muurcomplex.


Het enige dat aan die tweedeling van de stad op deze plek nog doet herinneren is een rij keien in het asfalt van de straat voor mijn hotel en deze markering geeft het traject van de toenmalige muur aan. Ik moet echt ver terug in mijn gedachten gaan, het was namelijk ergens in oktober 1984, dat ik slechts enkele meters verderop in de Zimmerstraße aan de westelijke zijde van de Muur stond.
Anderhalf jaar geleden, op 9 november 2014, was het precies 25 jaar geleden dat die gehate muur ‘omviel’ en in dat kader waren er allerlei activiteiten in de stad georganiseerd die deden herinneren aan die memorabele 9 novemberdatum in 1989. 
Zo stonden er enorme televisieschermen waar historische beelden werden getoond van hoe de situatie in Berlijn was toen de stad gescheiden werd door de vermaarde Muur.


Het meest opvallende evenement ter ere van dit jubileum was de zogenaamde ‘Lichtgrenze’; zo’n 8000 grote witte ballonen op hoge standaards stonden als opvallende markering op het tracé van de voormalige muur en dus ook door de Zimmerstraße. Ik was tijdens dit weekend van ’25 jaar Val van de Muur’ bijna vanzelfsprekend in Berlijn om dit verlichte evenement mee te maken en ook toen liep ik ’s avonds door de Zimmerstraße.

In de jaren negentig kwam de enorme bouwstrook beschikbaar waar ooit de muur stond en allerlei internationaal gerenommeerde architecten werden benaderd om mee te helpen deze open plekken in te vullen waar men tot vandaag de dag nog steeds mee bezig is.

Tussen de Zimmerstraße en Schützenstraße ter hoogte van de Charlottenstraße kreeg de Italiaanse architect Aldo Rossi (1931-1997) opdracht om iets moois te bouwen. 


Rossi had internationaal zijn sporen al verdiend en wij kennen hem bijvoorbeeld door zijn ontwerp voor het nieuwe Bonnefantenmuseum in Maastricht.

Hier in Berlijn liet hij zich inspireren door de typische historische Berlijnse woonhuizen die hier voor de oorlog al stonden en die zich kenmerkten door hoge appartementen met verschillende binnenhoven. Van het zogenaamde ‘Quartier Schützenstraße’ heeft Rossi echt een prachtig huizenblok gemaakt dat in mijn ogen zeer geslaagd is. Hij liet bepaalde delen van de oorspronkelijke bebouwing terugkomen in het ontwerp en dit diende als een soort herdenkingsplekken aan wat hier ooit had gestaan. Vervolgens liet hij zich als Italiaan inspireren door grote voorbeelden als Michelangelo en het Palazzo Farnese in Rome. Uiteindelijk gebruikte Rossi nog een rijk kleurenpalet dat het uiteindelijke resultaat een vrolijk en opgewekt uiterlijk geeft en een contrast is met de vijftig tinten grijs die in de voormalige DDR-tijd gebruikelijk waren in dit stadsdeel.


Wat een genot is het om deze week in een hotel te verblijven dat gelegen is een complex dat is ontworpen is door deze beroemde Italiaanse architect.

 

Marcel  Verhoeven, Europakenner

verhoeven@kunststad.nl

Klik op de afbeeldingen in het verhaal om ze te vergroten.