“Een grote heidedobbe is ontstaon oet een klein wellegie”

Verleden week schreef ik al over de provincie Drenthe waar ik afgelopen zeven dagen logeerde en ik vertelde dat deze omgeving me deed herinneren aan het feit dat een deel van mijn voorouders hier vandaan komt. Extra leuk was het om in dit kader een bezoek te brengen aan het Drents Museum in het nabij gelegen Assen. Zoals de meesten van jullie weten bezoek ik vele tientallen musea per jaar in allerlei plekken in Europa en dit keer viel dus een bijzonder Nederlands museum weer eens te beurt. Het Drents Museum bevindt zich in verschillende gebouwen waarbij het voormalige provinciehuis uit 1885 het hoofdonderdeel is. Vijf jaar geleden is de nieuwbouw van het Drents Museum geopend, waarbij men onder meer een ruime entree onder de grond heeft gemaakt, waar vandaan je als bezoeker vervolgens naar deels strakke moderne ondergrondse museumzalen wordt geleid en daarna naar oudere typerende monumentale ruimtes kunt opstijgen. Het is dus echt een ontdekkingstocht om door dit museum te wandelen, waarbij kruip-door-sluip-door een opvallend element van het bezoek is.

Eén van de hoofd bezienswaardigheden die ik zeker wilde gaan bewonderen was het zogenaamde ‘Meisje van Yde’. Dit markante object in het museum is een veenlijk van een meisje dat overleden moet zijn ergens tussen 54 voor Chr. en 128 na Chr. Zij is op een natuurlijke wijze geconserveerd door het Drentse veen, niet ver van het plaatsje Yde en zij werd door twee turfstekers in 1897 gevonden. Bij het zien van het hoofd van het ontzielde lichaam van het meisje in de expositiezaal moest ik wel erg mijn fantasie gebruiken om er een nog een beetje een mens in te zien. Het bruine, gelooide gezicht was behoorlijk verwrongen en had iets vervreemdens. Haar verschijning is intrigerend want het blijkt uit onderzoek dat het jonge meisje, ze was waarschijnlijk bij haar dood pas 16 jaar, gewurgd is. Om haar hals had ze namelijk een band met schuifknoop die aangetrokken was en men vermoed dat ze geofferd is als een onderdeel van een Germaans ritueel.

Al deze extra wetenswaardigheden bij het veenlijkje van het ‘Meisje van Yde’ maken dit onderdeel van het Drents Museum nog bijzonderder. Onderzoekers hebben zelfs een wassen reconstructie van haar hoofd gemaakt en zo heeft zij letterlijk na bijna tweeduizend jaar weer een gezicht gekregen. 

Terwijl ik door de zaal liep waar het ‘Meisje van Yde’ tentoongesteld ligt zag ik nog meer historische veenlijken liggen die in Drenthe zijn gevonden en moest ik denken aan mijn bezoek aan het Zuid-Tiroler Archeologiemuseum in het Italiaanse Bolzano (Bozen) waar ik een aantal jaren geleden eens een bezoek aan bracht. Hier bewonderde ik de geconserveerde ijsmummie Ötzi en deze had net als het ‘Meisje van Yde’  een aantal overeenkomsten kenmerken waaronder een bruinige kleur en hij lag ook in een verwrongen vreemde lichaamshouding waardoor je ook je best moest doen om er nog iets menselijks van te maken.

Op de archeologisch afdeling van het Drents Museum zijn trouwens nog veel meer overblijfselen van de vroegste periode van de provincie te zien waaronder de enorme slagtanden van een mammoet uit de laatste ijstijd.
Als je verder wandelt zie je dat Drenthe een inspiratiebron voor vele kunstenaars is geweest waaronder Van Gogh, Mesdag, Liebermann en Breitner. Ook verschillende werken van 20ste eeuwse modernist Jan Sluyters komen goed uit op de wanden van het museum en maken van het museumbezoek echt een totaalbeleving. Eén portret van Sluyters laat een dame zien uit 1940 die bezig is het boek van Tarzan te lezen en dat roept natuurlijk allerlei spannende associaties op.
Het belevingselement wordt tenslotte nog eens vergroot door het enorme poppenhuis waar je letterlijk in kunt rondlopen en waar je je even waant in het Drenthe van het eind van de 18de eeuw. Ik kon onder andere plaats nemen achter het bureau van een voormalige voorname historische persoon uit Assen die op deze plek ooit zijn administratie had gedaan en dacht wederom terug aan mijn verre voorouders.

 

Marcel Verhoeven, Europakenner

verhoeven@kunststad.nl

Zouden mijn voorouders in de achttiende eeuw in Drenthe ook zo achter hun bureau gezeten hebben?
Zouden mijn voorouders in de achttiende eeuw in Drenthe ook zo achter hun bureau gezeten hebben?