Het Mysterie van grote wereldleiders uit den vreemden

Giuseppe Garibaldi
Giuseppe Garibaldi

Eergisteren liep ik in de Zuid-Franse stad Nice langs het standbeeld van Garibaldi op het plein dat naar hem vernoemd is. Giuseppe Garibaldi werd op 4 juli 1807 in Nice, dat toentertijd nog Nizza heette, geboren en de stad was tijdens de geboorte van Garibaldi een onderdeel van het Koninkrijk Sardinië. Garibaldi werd later de leider van de nationalistische strijd voor de Italiaanse eenwording, ook wel het Risorgimento genoemd. Sinds Nice echter in 1860 bij Frankrijk hoort kun je eigenlijk zeggen dat Garibaldi een Fransman is en geen echte Italiaan.

Er zijn trouwens veel meer beroemde leiders die oorspronkelijk niet uit het land komen waar ze een grootheid werden. Om nog even in Frankrijk te blijven, moet ik in dit kader denken aan de fameuze Franse Keizer Napoleon.

Napoleon werd, zoals waarschijnlijk bekend, geboren op het eiland Corsica dat tot de tweede helft van de 18de eeuw een onderdeel van de Italiaanse Republiek Genua was. Corsica werd pas na de Franse Revolutie een onderdeel van Frankrijk. De ouders van Napoleon waren van Genuese adel en de taal waarin de familie met de jeugdige Napoleon converseerde was Italiaans en tot zijn negende jaar was Napoleon niet eens de Franse taal machtig. Zijn hele leven zou de beroemde staatsman nog altijd met een Italiaans accent Frans hebben gesproken. Je zou dus kunnen concluderen dat Napoleon Bonaparte, zijn oorspronkelijke naam was trouwens Nabuleone Buonaparte,  dus eigenlijk meer Italiaan was dan Fransman. Toch heeft hij het uiteindelijk geschopt tot Keizer van Frankrijk en wordt hij gezien als één van de grootste Fransen.

Er is nog een Fransman die als Vader des Franse Vaderlands wordt gezien en die eigenlijk ook niet zo’n über-Fransman is als je in eerste instantie denkt. Dan heb ik het over de beroemde na-oorlogse president Charles De Gaulle. De Gaulle kwam uit Lille, de stad die ook bekend is onder de Nederlandse naam Rijssel, gelegen niet ver van de huidige Belgische grens. Rijssel was bij de geboorte van De Gaulle een onderdeel van Frans-Vlaanderen en in die streek, met name op het platteland, werd in Charles zijn jeugd nog door een groot deel van de bevolking Nederlands-Vlaams gesproken. Tot 1667 was Rijssel (Lille) een onderdeel van de Zuidelijke Nederlanden en werd uiteindelijk rond die tijd ingenomen door de Franse koning Lodewijk de Veertiende. In de 18de eeuw werd Lille zelfs weer een korte periode eigendom van Nederland. Kortom; De Gaulle kwam nou niet uit een typische oerfranse stad en een oerfranse familie. Er gaat zelfs een verhaal dat de familienaam van Charles De Gaulle van Vlaamse oorsprong zou zijn en dat hij afstamt van de familie Van de Walle, maar dit relaas wordt betwist. De Gaulle’s moeder die van West-Vlaamse adel was leerde de kleine Charles wel de Nederlandse tradities en zo vierde hij onder ander het typische Nederlandse sinterklaasfeest. De broer van Charles de Gaulle’s opa, die trouwens ook Charles de Gaulle heette, was er zelfs een vurig aanhanger van om het ‘Vlaams’ als officiële taal in Frankrijk te erkennen. President De Gaulle was dus niet van oorsprong een echte Fransman, maar meer een verfranste Zuid-Nederlander.

Frappant dat dus twee grote wereldleiders niet uit het hart van de Franse natie komen, maar juist uit de periferie of zelfs eigenlijk van daarbuiten. Dat verhaal geldt niet alleen voor Frankrijk, ook de beruchte 20ste eeuwse leider van nazi-Duitsland was niet van origine Duits, maar was geboren en getogen in Oostenrijk. De jonge Hitler komt pas in zijn tienerjaren naar München toe en daar ontstaan bij deze Oostenrijker zijn Duitse sentimenten.
Als je eenmaal onderzoek naar de oorsprong van beroemde wereldleiders gaat doen en het land waar zij uiteindelijk machthebber van werden dan wordt de lijst langzaam groter. De beroemde Romeinse keizer Hadrianus (76-138 na Chr) werd ook niet geboren in Rome, maar zijn wieg stond ergens zo’n tien kilometer van het Spaanse Sevilla. En wat dacht je van de beroemde Spaanse Keizer Karel de Vijfde (1500-1558)? Geboren in Gent en dus eigenlijk meer een (Zuidelijke) Nederlander dan een Spanjaard.

De geboorteplaats van de grote beruchte Russische leider Stalin is Gori, een stad in Georgië en dus is hij geen Rus in hart en nieren.

En wat dacht je van Atatürk, de grondlegger van het moderne Turkije? Hij werd geboren als Mustafa Kemal in Thessaloniki, dat heden ten dagen een beroemde grote Griekse stad is. Tenslotte moet ik ook wat dichter bij huis de ‘grootste’ Nederlander noemen namelijk Willem van Oranje. Hij zag het levenslicht in Dillenburg in het Duitse Hessen. Het is dus een aardig mysterie hoe het toch komt dat een aanzienlijk deel van de grote wereldleiders niet van origine uit het land kwam waar ze uiteindelijk de macht kregen!

 

Marcel Verhoeven

Mysteriekenner