“Berlin bleibt doch Berlin”

Na mijn inspirerend ontdekkingstocht door Italië, waarover ik verleden week in mijn Travel Tales schreef, liet ik inmiddels ook al weten dat we weer naar ons geliefde Berlijn waren gereisd.
Met name mijn recente verblijf in het mooie Marriott-hotel nabij de Potsdamer Platz riep bij mij veel herinneringen op. Ik had hier namelijk meer dan tien jaar geleden ook al eens een aantal keer gelogeerd en toen stond ik ook op deze plek vanuit mijn hotelkamerraam over de hemel van Berlijn te turen. Precies op de plek waar ik direct op uitkeek stond meer dan 70 jaar geleden de beruchte Reichskanzlei, waar Hitler ooit zijn hoofdkwartier had. Deels onder deze Rijkskanselarij heeft de Führerbunker gelegen en met name in de laatste weken van de Tweede Wereldoorlog zou hij hier menig uren hebben doorgebracht.

Terwijl ik vanuit mijn venster ook uitzicht had op de plek waar ooit de bunker was gelegen moest ik denken aan een item in het Nederlandse journaal van nog niet zo lang geleden over het feit dat Hitler uiteindelijk niet in deze Berlijnse bunker zelfmoord had gepleegd, maar dat hij toch uiteindelijk gevlucht is naar Argentinië.

Over de bunker en de vermeende vlucht van Hitler zal ik wat meer vertellen in mijn Mysterieverhaal van deze week. Na de oorlog ontstond op deze plek een groot niemandsland van enkele voetbalvelden groot, dat gelegen was tussen het westelijk deel en het oostelijk deel van de beruchte Berlijnse Muur. Het huidige Marriott-hotel staat met een groot deel van zijn voorgevel precies op het tracé van de voormalige Muur en al deze herinneringen maken de plek waar ik afgelopen week verbleef dus nog bijzonderder.

Niet ver van mijn hotel, ook direct aan het traject van de vroegere Muur gelegen, ligt de Martin-Gropius-Bau. Dit is een historisch museumgebouw waar interessante wisselende exposities worden gehouden en dit museum besloot ik verleden week te gaan bezoeken. Op dit moment is er onder andere een tentoonstelling getiteld ‘Von Hockney bis Holbein’ van de verzameling Würth te zien. De Duitse industrieel Reinhold Würth heeft in zijn leven een enorme collectie kunst opgebouwd en vanwege zijn 80ste verjaardag kreeg hij de gelegenheid om een deel van zijn collectie in het imposante 19de eeuwse museumgebouw tentoon te stellen. Zijn verzameling varieert van hedendaagse kunst, tot klassiek moderne werken van ondermeer Picasso, Emile Nolde, Edvard Munch, Henry Moore en nog veel meer beroemde namen. Maar met name één werk uit zijn oude kunstcollectie steelt echt de show en dat is een werk van de 16de eeuwse meester Hans Holbein. Met het hele gezin hebben we een tijdje voor dit imposante werk, dat getiteld is ‘Madonna van Burgemeester Jacob Meyer zum Hasen’, (1525) zitten kijken. Het schilderij is echt een topstuk en grijpt je direct aan door de indringende blikken van de figuren die zijn afgebeeld. Alleen al daarom zou je deze tentoonstelling in de Martin-Gropius-Bau moeten zien!

Maar er waren op deze locatie nog meer exposities, waaronder eentje van onze eigen Piet Mondriaan, waar je als toeschouwer een uitstekend beeld kon krijgen van het leven en werk van Mondriaan, van het begin van zijn carrière tot aan het zijn hoogtepunten met de typerende composities in primaire kleuren.

Toen ik eenmaal weer buiten stond kon ik terugkijken op een heerlijk museumbezoek met een scala aan topwerken. Echter, voor de deur van het museumgebouw werd ik eigenlijk direct weer herinnerd aan die periode dat Berlijn in tweeën was gedeeld door de beruchte Muur. Zoals ik al schreef lag de Martin-Gropius-Bau direct aan het tracé van de Muur en is er nog steeds voor het gebouw een deel van dit gehate scheidingswerk te zien. Gelukkig ligt die periode al meer dan 25 jaar achter ons en precies een jaar geleden, op 9 november 2014, stond ik op deze zelfde plek om enorme ballonnen te bewonderen die als herinnering de voormalige route van de Muur markeerden.

Ik besloot om de zogenaamde Mauerweg te gaan bewandelen om uiteindelijk uit te komen bij de Berlinische Galerie, die daar niet ver vanaf was gelegen. Dit is wederom een interessant museum in Berlijn waar met name kunst uit de afgelopen honderd jaar centraal staat. Naast de permanente collectie van de Berlinische Galerie, die ik trouwens al eens bekeken had, was ik buitengewoon nieuwsgierig naar de tentoonstelling over de Berlijnse periode van de Duitse schilder Max Beckmann. Aan de hand van talloze schilderijen van Beckmann en tijdgenoten werd een schitterend geschilderd beeld geschapen van de Duitse hoofdstad in de twintiger en dertiger jaren. Ook deze tentoonstelling is wederom een echte aanrader!
Berlijn blijft een intrigerende en inspirerende stad, met ontzettend veel musea en tentoonstellingsruimtes. En terwijl ik inmiddels weer even in Amsterdam ben, denk ik nu al weer na over mijn terugkeer naar de hoofdstad van Duitsland.

 

Marcel Verhoeven

Europakenner