Het Meisje met de Kip!

Wie is dit meisje met de kip op de beroemde Nachtwacht?
Wie is dit meisje met de kip op de beroemde Nachtwacht?

Als ik in Amsterdam ben dan loop ik geregeld met mijn twee dochtertjes, Chloé en Alizia, over het Museumplein langs het Rijksmuseum. En telkens als we langs het beroemde gebouw van Pierre Cuypers wandelen roept Alizia, die inmiddels tweeënhalf jaar oud is: ‘Meisje met de kip!’. Zij bedoelt met deze uitspraak dat er zich in het Rijksmuseum een beroemd schilderij bevindt waarop een meisje te zien is die aan haar middel een vogel, volgens Alizia een kip, vastgebonden heeft zitten. De echte kunstkenners weten inmiddels over welk schilderij we het dan hebben, namelijk de Nachtwacht van Rembrandt van Rijn. Waarom er een uitgelicht meisje op de Nachtwacht te zien is met een witte vogel erbij? Men vermoed dat de klauwen, in het oud-Nederlands ook wel ‘Kloven’ genaamd, een symbolisch verwijzing zijn naar de Kloveniers die op het schilderij zijn afgebeeld. Maar voor Alizia gaat deze uitleg veel en veel te ver, voor haar draait het schilderij niet om de twee mannen op de voorgrond, maar om het jonge meisje met de kip daarachter.

Om Alizia een plezier te doen ging ik ook deze week weer even het Rijksmuseum in om direct met beide meiden naar de Nachtwacht te lopen. Het was zoals gewoonlijk een enorme drukte in de Nachtwachtzaal en Chloé en Alizia moesten echt hun best doen om zich door de mensenmassa door te dringen om zo dichter bij het fameuze schilderij te komen. Een strenge suppoost hield mijn dochtertjes met argusogen in de gaten en Alizia heeft het hoogste woord. Chloé die als eenjarige nog een beperkte woordenschat heeft maakte me door de woorden “Woef, woef, woef” duidelijk dat ze op de Nachtwacht ook een hond ontwaard heeft. Erg leuk om te zien dat zulke kleine kinderen al zoveel plezier aan zo’n oud schilderij ervaren.

Erg grappig is het trouwens ook dat Alizia meerdere schilderijen in het museum nu automatisch als werken van Rembrandt herkent. Dat het echte herkenning is bleek nog eens te meer toen we in de museumwinkel liepen en ze daar op allerlei artikelen, zoals boeken en ansichtkaarten, het zelfportret van Rembrandt zag. Enige tijd geleden heb ik in deze museumwinkel een heel leuk ABC-kinderboek gekocht waarin aan de hand van details van oude kunstwerken uit het Rijksmuseum de letters van het alfabet worden uitgelegd. Erg aardig en leerzaam dit grote boek met kartonnen bladzijden, echt geschikt voor de allerkleinsten.

Dat de kennis van de kunst bij een kind al heel groot kan zijn viel me weer eens op toen we na ons museumbezoek door de nabijgelegen P.C. Hooftstraat wandelden en bij het passeren van een daar gelegen boekhandel Alizia opeens verrukt uitriep ‘Kusje, Klimt!’

Mij was het in het voorbijgaan nog niet opgevallen, maar Alizia zag in de etalage een boek liggen over Gustav Klimt, dat zij herkende aan een schilderij van de beroemde Weense kunstenaar op de voorkant. Het frappante bij deze herkenning van Alizia is het feit dat op de voorzijde niet eens het beroemde schilderij ‘De Kus’ staat, maar door de typerende stijl zij dit toch direct associeerde met een werk van Gustav Klimt. De kunstkennis over Klimt wordt veroorzaakt door twee bezoeken die wij dit afgelopen jaar gebracht hebben aan de Östereichische Gallerie in de Oberste Belvedere in Wenen. Alizia was daar met mij in maart en een paar maanden later in mei nog eens. Waarschijnlijk hebben die twee ontmoetingen met de kunstwerken van Klimt zoveel indruk op haar gemaakt dat zij zijn schilderijen en zijn stijl nog steeds herkent.

Er is nog een derde kunstenaar die Alizia’s hart gestolen heeft en dat is Pablo Picasso. Dat heeft alles te maken met ons verblijf in Málaga deze zomermaanden. Málaga is de geboorteplaats van Picasso en vanwege deze reden is er ook een Picassomuseum. Natuurlijk heb ik dat museum verschillende malen met de meiden bezocht en zo namen zij kennis van typerende werken van de belangrijkste schilder van de 20ste eeuw. Vervolgens werd zij dagelijks daar herinnerd aan Picasso’s werken, want overal in de toeristenwinkeltjes hangen en staan ansichtkaarten en reproducties met werken van hem.
Echter Picasso heeft voor Alizia ook daadwerkelijk een ‘gezicht’ en dat komt omdat er voor het geboortehuis van Picasso in Málaga een levensgroot bronzenstandbeeld staat waar je als bewonderaar even naast kunt zitten. Deze sculptuur op de Plaza de la Merced, is voor Alizia inmiddels al zo’n icoon in Málaga dat als we maar even in de buurt van het plein komen zei al hard ‘Picasso, Picasso!’ begint te schreeuwen.

Zogezegd ben ik buitengewoon onder de indruk van de kunstkennis van mijn jonge dochter Alizia. Al spelenderwijs heeft ze de interesse voor de schilderkunst opgebouwd en telkens als we in een nieuwe stad zijn dan begint ze vol enthousiasme al over een volgende bezoek aan een museum.

Mijn ervaring is inmiddels dat het dus heel leuk en amusant kan zijn om met hele jonge kinderen al heel vroeg naar kunst in het museum te gaan kijken. Het maakt indruk op ze, ze kunnen er van genieten en er op zo’n jonge leeftijd zelfs al iets van leren. Het is in mijn ogen voor hen een verrijking en voor jezelf als ouder een genot om deelgenoot te mogen zijn van deze kunstontdekkingen.

Volgende week zitten we weer in Valencia en dan weet ik zeker dat Alizia al weer vraagt of we daar naar het museum gaan. Toevallig is kunst kijken ook mijn passie dus ik heb zo’n donkerbruin vermoeden dat ik dit wel met deze kleine kunstkenner zal gaan doen.


Marcel Verhoeven

Europakenner