Reizen tot kunst verheffen!

Tijdens mijn terugreis uit Helsinki zag ik op bijna 12 kilometer hoogte Kopenhagen en de Sont liggen.
Tijdens mijn terugreis uit Helsinki zag ik op bijna 12 kilometer hoogte Kopenhagen en de Sont liggen.

Afgelopen weekend was ik weer even in Amsterdam omdat ik twee presentaties ging geven voor het trouwe publiek van KUNSTSTAD. Vrijdagmorgen moest ik hiervoor vroeg uit de veren omdat om negen uur ’s ochtends mijn vlucht vanaf de luchthaven van Málaga richting Amsterdam vertrok. Ik had een plaatsje bijna vooraan in het vliegtuig en dat betekende dat ik na de landing op Schiphol direct uit het toestel kon ‘springen’ en aangezien ik onze nationale luchthaven inmiddels goed ken, was ik zo het gebouw door en zat ik in korte tijd in de trein die mij naar het NS-station Amsterdam-Zuid zou brengen. Na een zeer kort treinritje van 7 minuten, liep ik vervolgens door het Beatrixpark en realiseerde ik me dat ik inmiddels in korte tijd meer dan 2300 kilometer gereisd had! Tjonge, wat een afstand had ik afgelegd in een paar uurtjes tijd. Reizen per vliegtuig blijft toch voor mij een wonderlijke ervaring, ook al doe ik het tegenwoordig met grote regelmaat.
Later, nadat ik thuis was aangekomen en mij had geïnstalleerd achter mijn computer, werd ik weer aan het reizen per vliegtuig herinnerd. Ik was namelijk bezig mijn twee lezingen, die ik zogezegd dat weekend zou geven, nog eens grondig aan het doornemen en was de laatste puntjes op de spreekwoordelijk ‘i’ aan het zetten.

Mijn presentatie van afgelopen zaterdag ging over de Deense hoofdstad Kopenhagen en het nabijgelegen Zweedse Malmö. Als aanvang van deze stedenlezing liet ik wat foto-impressies vanuit het vliegtuig naar Kopenhagen zien. Vanachter het raampje vanuit het toestel heb je tijdens de landing namelijk een fenomenaal uitzicht over de Sont en de gelijknamige brug over dit water. Deze Sontbrug, of in het Zweeds Öresundsbron, is een schitterend staaltje bouwkunst dat tegenwoordig Zweden en Denemarken met elkaar verbindt. Het is trouwens niet alleen een acht kilometer dubbeldeksbrug over de Sont, echter halverwege het water gaat hij over in een weg op een kunstmatig aangelegd eiland van vier kilometer genaamd ‘Het Pepereiland,’ om vervolgens vanaf daar nog vier kilometer als tunnel onder water verder te gaan. Met name uit het vliegtuig is het schitterend om dit indrukwekkende bouwwerk te aanschouwen.

Een interessante aanvulling hierop is mijn ervaring van een aantal weken geleden, toen ik vanuit het Finse Helsinki terug naar Schiphol vloog. Halverwege de vlucht keek ik toevallig uit het vliegtuigraampje, het was een heldere onbewolkte lucht en in de diepte, ver onder me, zag ik de kust van Zweden liggen. Niet veel later ontwaarde ik ook Malmö en aan de overkant van het water herkende ik zelfs Kopenhagen. Toen ik nog wat langer tuurde, want het was allemaal meer dan elf kilometer onder mij,  zag ik weliswaar heel klein wederom de Sontbrug liggen. Ik werd op dat moment eraan herinnerd dat je verplaatsen per vliegtuig wel heel bijzonder is.

Toen ik vrijdag verder ging met voorbereiden van mijn tweede lezing van dat weekend werd ik nogmaals geattendeerd op het reizen. De presentatie ging namelijk over de beroemde Brabantsche kunstenaar Jeroen Bosch, die aankomend jaar precies 500 jaar geleden is overleden. Ter ere van dit feit worden er aankomende maanden twee overzichtstentoonstellingen over Bosch gehouden in Nederland. Dat was genoeg voor mij om eens uitgebreid bij hem stil te staan.
Tijdens de voorbereiding van deze lezing kwam de vraag boven borrelen of Jeroen Bosch een reis had gemaakt naar Italië of naar andere plekken in Zuid-Europa. Helaas is niet veel bekend over Bosch en de in de historische bronnen wordt niets vermeld over zo’n flinke trip van deze kunstenaar. Echter als je de kunstwerken van hem goed bestudeert dan zie je dieren en planten die Bosch eigenlijk alleen gezien kan hebben als hij ergens in het diepe zuiden van Italië en/of ver in Zuid-Spanje geweest is. Zo zijn op één van de zijluiken van de bekende ‘Tuin der Lusten’ planten en bomen afgebeeld die alleen groeien in subtropische gebieden. Het meest opvallend op dit stuk is de Drakenboom die prominent achter Adam en Eva op dit zijluik te zien is.
Zou Jeroen Bosch meer dan vijf eeuwen geleden toevallig helemaal in Málaga geweest zijn? Want hier in Málaga, waar ik inmiddels al weer teruggekeerd ben, groeien in het tropische stadspark dit soort imposante Drakenbomen. Het moest in die tijd voor Jeroen Bosch wel een ontzettende lange reis zijn geweest om bijna tweeënhalfduizend kilometer te overbruggen. Hij deed dit waarschijnlijk per paard en wagen of delen zelfs moest hij zelfs te voet af leggen. Misschien kon hij nog een stukjes per boot doen, maar een feit is dat hij met zo’n tocht wel enige maanden bezig was. Hoe anders is zo’n reis nu!
Nadat ik afgelopen weekend mijn genoemde presentaties met veel enthousiasme en plezier gegeven heb, ben ik maandag in de loop van de middag weer in het vliegtuig gestapt. Wederom moest ik ’s avonds, terwijl ik bij zwoele zomerstemparaturen van rond de 25 graden door het genoemde stadspark liep en langs onder meer de Drakenboom liep, denken hoe bijzonder het is om vliegensvlug het koude Amsterdam voor het warme Málaga te hebben ingewisseld.


Marcel Verhoeven

Europakenner