Mag het een beetje minder zijn?

Hoe lang kun je een appel bewaren?
Hoe lang kun je een appel bewaren?

Afgelopen twee weken schreef ik over de toename van het gebruik van zout en suiker in veel restaurantkeukens. Het viel me op dat tegenwoordig in allerlei gerechten en producten overdadig suiker en/of zout wordt gebruikt. Eén van de verklaringen was dat producenten uit de voedingsindustrie graag hun omzet (en winst) willen vergroten door consumenten meer van hun producten te laten eten. Van nature heeft de mens de neiging om als iets zoet is er onbewust nog wat extra van te nemen. Daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Het blijkt zelfs dat suiker verslavend werkt; je wilt steeds weer en het liefst een beetje meer. Ook voor zout lijkt dat te gelden, ook daarbij zegt ons lichaam ‘ik lust nog wel wat’ en het bewijs hiervoor is de alom bekende zak met gezouten chips die meestal bij iedereen tot de bodem opgaat.

Deze moedwillige toevoeging van suiker en/of zout gaat, zoals ik afgelopen keren al schreef ten kosten van de smaak, en is zelfs ongezond. Dit in het achterhoofd hebbend ging ik afgelopen week naar de supermarkt en besloot eens te kijken of er voedingsmiddelen zijn waar geen suiker en/of zout aan was toegevoegd. Of eigenlijk ging ik op zoek of er zaken waren die gewoon puur waren en waar niet mee gemanipuleerd was. Dit lijkt makkelijker gezegd dan gedaan en ik ben nu in een onderzoek aanbeland dat waarschijnlijk nog maanden in beslag kan nemen, maar waar ik wel al een kleine conclusie aan kan verbinden.

Op de snoepafdeling van de supermarkt, die trouwens gigantisch is, was het natuurlijk makkelijk om te concluderen dat hier heel veel suiker in alle producten was verwerkt. Je hoefde eigenlijk niet eens op de verpakking te lezen of er suiker aan te pas gekomen was. Ook op de afdeling met frisdranken was het evident dat suiker hier het hoofdingrediënt was. In de ‘laan’ met chips, knabbelnootjes en pinda’s, waar het aanbod ook groot van was, zat zowel heel veel zout maar ook suiker in verwerkt en dus ook hier was het bingo!

Bij de kant-en-klaar-maaltijden, pizza’s en soepen zag ik dat er overal scheutig suiker en zout aan was toegevoegd. Het viel me op dat dit eigenlijk geldt voor alle geprefabriceerde supermarktproducten zoals vruchtenyoghurtjes en vruchtendrankjes. Soms stond op deze zuivelproducten wel met grote letters dat er nul gram vet in zit, maar over de hoeveelheid suiker werd slechts in kleine lettertjes verhuld op de achterkant wat geschreven.

Over het brood heb ik ook de afgelopen weken al geschreven dat het ‘gewone’ huis-tuin-en-keukenbrood tegenwoordig boordevol met zout en suiker zit. Het suiker- en/of zoutpercentage in het brood wordt vanzelfsprekend alleen maar meer bij de speciale broodjes zoals de chocoladecroissants of de belegde broodjes.

Oef, inmiddels had ik al tweederde van de supermarkt verkend en had eigenlijk nog alleen maar producten ontdekt waar suiker en zout de boventoon voerden. Bij alle zoete culinaire zaken blijkt er tegenwoordig trouwens een variant met kunstmatige zoetstoffen te zijn, maar ik (en ook andere consumenten) heb zo mijn bedenkingen bij dit soort chemisch ontwikkelde zoetmakers. Over of dit soort suikervervangers, die we kennen onder namen als aspartaam en sacharine, gezond zijn heb ik zo mijn twijfels.

Terwijl ik een beetje moedeloos door de winkel bleef rondlopen om toch maar een product te vinden waar geen (extra) suiker en/of zout was toegevoegd liep ik tenslotte maar naar de groente- en fruitafdeling. Een eenvoudige appel, daar kon toch niet mee gemanipuleerd zijn door de leverancier?

Hoewel er inderdaad in ‘vers’ fruit geen suiker en/of zout lijkt te zijn toegevoegd wordt er wel met het groenten en fruit gemanipuleerd. Het is natuurlijk al jaren bekend dat je fruit en groenten voor gebruik goed moet wassen om de chemische bestrijdingsmiddelen die er nog op kunnen zitten te verwijderen. Maar is er nog meer mee gebeurd dat je als consument liever niet wil weten? Die vraag stelde ik me een aantal jaren geleden eens toen ik een appel van het type Granny Smith, gekocht bij een filiaal van de ‘grootgrutterfirma uit Zaandam’, in de koelkast had gelegd en hem was vergeten op te eten. Na zes weken lag de appel nog bij me in de koelkast en het viel me op dat hij er nog altijd onveranderd mooi groen bij lag. Ik was een beetje verbaasd, want ik had gedacht dat hij ondanks de koele bewaaromgeving wel een beetje bruine plekjes zou hebben gekregen. Ik besloot om te kijken hoe lang het zou duren voordat mijn appel tekenen van verval zou gaan vertonen. Hij zou vast wel een keertje rottingsverschijnselen krijgen want dat hoorde nou eenmaal bij verse voedingswaren. Wat schetste mijn verbazing, na meer dan twaalf maanden zag mijn Granny Smith er nog steeds er net zo uit als toen ik hem een jaar eerder kocht. Ik besloot hem door te snijden want er moest toch binnen in wel wat gebeurt zijn? Maar het wittige vruchtvlees zag er uit alsof de appel net van de boom was geplukt. Hmm, dat voelde eigenlijk helemaal niet goed, mijn appel leek opeens geen natuurlijk product meer. Ik besloot wat onderzoek op internet te doen en het blijkt dat mijn appel en ook veel ander fruit alvorens ze verkocht worden door de fruitproducenten een tijdje worden opgeslagen in enorme koelcellen waar de zuurstof uit wordt weggezogen en een enorme hoeveelheid stikstof wordt toegevoegd. Omdat geplukte appels van nature ‘ademen’ zal de appel op deze manier niet als vanouds zuurstof tot zich nemen, maar kooldioxide en stikstof. Als de appel verzadigd is met deze twee gassen, die zoals je begrijpt normaal niet in een appel horen te zitten, dan blijkt hij maandenlang houdbaar. En ook al wordt er op internet geschreven dat dit soort gassen gewoon in de natuur voorkomen en niet schadelijk zijn, at ik vanaf dat moment toch heel anders een ‘gezond’ appeltje.

Zoals ik al reeds schreef was dit slechts een korte verkenningstocht en het lijkt erop dat ik me in een nieuwe culinaire ontdekkingsreis heb begeven, waar ik nog wel een tijdje ‘zoet’ mee kan zijn.