Roken zien we door de Griekse vingers

Wat was ik blij toen in 2008 in Nederland in de horeca het rookverbod inging. Ik kan me voorstellen dat het voor de rokers wel even wennen was in het begin, maar inmiddels weten we allemaal niet beter. Buiten op de stoep voor een horecagelegenheid is het tegenwoordig vaak een gezellig treffen tussen diegenen die roken, want dat is de vaak de enige plek waar de rokende Nederlanders dan hun sigaretje kunnen opsteken. Afgezien van die paar kroegen die in Nederland de regels aan hun laars lappen doen alle cafés en restaurants netjes mee.

Een groot voordeel van het rookverbod vind ik het, naast het feit dat je tijdens het eten en drinken niet in andermans sigarettenrook zit, ook heel fijn dat je kleren en haren niet naar de indringende nicotinelucht ruiken. Vroeger moest je na een gezellig avondje uit direct je kleren wassen of ze minimaal de hele nacht buiten hangen om de sigarettengeur eruit te krijgen. En natuurlijk is het niet meer hoeven meeroken als niet-roker ook beter voor mijn gezondheid.

Dat is in Griekenland wel anders, helaas! Het blijkt dat ook hier in 2009 hetzelfde rookverbod als in Nederland is ingegaan, alleen gaat men er hier iets anders mee om. De doorsnee Griek schijnt namelijk een verstokte roker te zijn. En regels weerhouden hem er dus niet zo snel van om ‘er eentje op te steken’. Tijdens mijn verblijf hier in Athene heb ik dat aan den lijven ondervonden.

Het begon al met de taxirit vanaf het Atheense vliegveld naar het centrum van de oude stad. Okay, de chauffeur rookte niet tijdens de rit zelf, maar in de auto hing wel een indringende geur van een pasgerookte sigaret. En toen in goed oplette zag ik in het omringde verkeer ook vele auto’s met opengedraaide raampjes met daaruit stekend een hand met een peuk erin. Maar goed, in theorie werd er niet in mijn taxi zelf gerookt en ik moest het doen met die ‘koude rooklucht’.

Heel anders was het in de talloze Griekse restaurants en dat zouden we tijdens ons verblijf gaan merken. Roken mag, net als in Nederland, volgens de Griekse rookwet officieel nergens in een restaurant of café, echter alleen nog in een apart gesloten ruimte waardoor je er in de rest van de zaak geen last van hebt. Maar helaas was het zoals je al uit mijn inleiding vermoedt heel anders.

Nietsvermoedend streken we neer in een gezellig tentje en bestelden iets te eten. Het haardvuur stond aan en verspreidde in eerste instantie een aangename houtgeur. Maar rook ik daar nou ook sigarettenrook? Nee, dat kon niet, want de gastheer die buiten bij de deur van het restaurant (een zogenaamde ‘propper’ waar ik een andere keer nog wel eens over schrijf) had ons verzekerd dat het gehele restaurant ‘natuurlijk’ niet-roken was. Het bleek dat het groepje mensen in de hoek van de zaak echter toch de een na de andere sigaret opstak. We zaten inmiddels al te eten en ik vond het jammer om zomaar op te staan en ook zonde van het lekkere eten. Toen we later op de avond buiten kwamen stonken we met de hele familie echt enorm naar sigarettenrook en terug gekomen in het hotel hebben we gelijk alle kleren van ons viertjes in het bad in het hotel moeten uitspoelen.

Later die week merkten we dat het schering en inslag was als het ging om de overtreding van het rookverbod in Athene. Er werd bijna in elke horecagelegenheid in de Grieks hoofdstad gerookt. Het is eerder uitzondering dan regel dat een zaak rookvrij is.
Ik raakte over deze massale overtreding in gesprek met verschillende restauranteigenaren en allen vertelde ze mij dat als ze de wet zouden hanteren ze enorm veel klandizie zouden verliezen. Grieken roken nou eenmaal enorm graag en veel en ze zijn bang dat hun klanten naar de concurrent toe gaan. Ze staan het daarom zogenaamd oogluikend toe, net als hun buurman en daar weer de buurman van. Aangezien er waarschijnlijk niet streng gehandhaafd wordt door de Griekse overheid houden ze dit zo vol.

Het was dus ook een enorme uitdaging om voor de groep van KUNSTSTAD, die wij hier afgelopen paar dagen meenamen langs de kunst en cultuur van de prachtige Griekse hoofdstad, kwalitatief goede, gezellige en met name rookvrije restaurants te zoeken. Mocht je dus eens naar Griekenland reizen en ook graag rookvrij willen eten informeer dan eerst voor je plaats neemt of er gerookt wordt. En kijk voor de zekerheid dan ook nog even in de ruimte rond of iedereen zich daar aan houdt.

Nog twee laatste voorbeelden van de verslaving van de Grieken? Tijdens een wandeling met de groep die we begeleidden liepen we door de overdekte vleesmarkt. Een beetje een lugubere bezienswaardigheid; in een oude markthal staan tientallen kraampjes waarin het vlees ligt en aan de vleeshaken hangen karkassen van nog herkenbare dieren. Voor de kraampjes, dus midden in het looppad, staan de hakblokken van de slagers opgesteld die druk hakkend en verkopend daar hun werk doen. Alleen, je raadt het al, bijna alle slagers staan met een peuk in de mond hun werk te doen, mijns inziens is dit toch niet echt hygiënisch.

En dan noem ik tenslotte nog een Grieks rookincident. Na twee weken reizen waren er wel eens wat kleren van ons die gewassen diende te worden, waarbij ook wat overhemden van Marcel die ook gestreken moesten worden. We brachten de was naar de wasserij om de hoek. Het zag er daar in eerste instantie netjes uit en een deel van de schone was hing gestreken aan haken aan het plafond op de klanten te wachten. De eigenaar van de zaak was blijkbaar ook zwaar verslaafd aan het roken en kon zich niet inhouden. Hij stond onder al het schone goed gewoon sigaretten te paffen! Ik was met stomheid geslagen, hij hoefde maar twee stappen te doen om buiten te staan! En nu zou alle heerlijke schone was gewoon naar rook gaan stinken. Absurd!

Toen ik er iets van zei gaf hij me direct gelijk en schaamde hij zich volgens mij wel een beetje. Ik ging er dus vanuit dat hij het niet meer zou doen en liet toch mijn wasgoed er achter. Toen ik het later terug kreeg had het gelukkig geen rookgeur maar eigenlijk rook het nergens naar, ook niet naar vers gewassen was. Nou ja, als het maar schoon was.

Toen ik twee dagen later weer eens langs de zaak liep en naar binnen keek stak diezelfde jongen toevallig net een sigaret op. Hij keek me aan en probeerde nog snel het witte stokje achter zijn rug te verbergen.

Ik vermoed dat het nog lang duurt voordat de Griek van deze verslaving af is. 


Judith de Groot

Hospitalitykenner