Het Mysterie van De Zilvervloot

Piet Hein
Piet Hein

Op dit moment bevind ik me in het Spaanse Málaga en moet denken aan de historische gebeurtenissen die tussen Nederland en Spanje hebben plaats gevonden. In mijn gedachten springt dan eigenlijk gelijk het verhaal rond de beroemde Spaanse Zilvervloot. In eerste instantie krijg ik trouwens bij het woord Zilvervloot niet meteen de associatie met een beroemde historische gebeurtenis uit de 17de eeuw, maar het woord Zilvervloot herinnert mij aan een spaarrekening uit mijn jeugd met dezelfde naam. Een overheidsregeling om de jeugd te laten sparen onder het motto ‘wie bewaart die heeft wat’. In de tweede helft van de 20ste eeuw stond het woordje Zilvervloot dus synoniem voor sparen.

Daarnaast hoor ik in mijn hoofd de eerste regel van het beroemde liedje: Heb je wel gehoord van de zilveren vloot, de zilveren vloot van Spanje? En vraag ik me af of menigeen vandaag de dag weet wat precies de Zilvervloot is. En weten we ook wat er precies mee gebeurd is?

De Zilvervloot is in de 16de en 17de eeuw een konvooi van schepen waarmee kostbaarheden, met name zilver en goud, vanuit de Spaanse koloniën in Amerika naar Spanje vervoerd werden.

Maar in Nederland is de Zilvervloot nog veel bekender geworden door de verovering van één zo’n specifiek Spaans transport in 1628 door onze zeeheld Piet Hein.

De ladingen van de verschillende Spaanse zilvervlootmissies vier eeuwen geleden waren aanzienlijk en deze moesten dan ook goed beschermd worden door zwaar bewapende soldaten, aangezien er voortdurend kapers en piraten op de loer lagen. De beveiliging van de zilvervlootschepen was zo goed dat het rovers maar zelden lukte iets buit te maken.

In Amsterdam was aan het begin van de Herengracht (nabij de huidige Haarlemmerstraat) begin 20-er jaren van de 17de eeuw de pas opgerichte West-Indische Compagnie (WIC) gevestigd. De WIC was de tegenhanger van de VOC en richtte zich niet op de handel naar Indië maar juist op handel met het westen waaronder het nieuwe Amerika. Om hun kostbare missies te financieren kwam de WIC in 1626 op het lumineuze idee om een hele Spaanse zilvervloot te laten kapen. Aangezien De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in oorlog was met Spanje, konden zij gelegitimeerd met een zogenaamde ‘Kapersbrief’ aan luitenant-admiraal Piet Hein hiervoor opdracht geven.

En het lukte Piet Hein inderdaad om tijdens de Slag in de Baai van Matanzas, nabij het eiland Cuba, de Spaanse Zilvervloot te veroveren. Volgens de scheepsverslagen kwamen er bij de hele zeeslag wonderbaarlijk zowel aan Spaanse als aan Nederlandse kant geen manschappen om. En als de Zilvervloot zonder enige ‘slag of stoot’ veroverd is geworden dan is misschien de naam de Slag in de Baai van Matanzas niet zo toepasselijk voor deze gebeurtenis uit het verleden, maar dan leg ik wellicht wel op erg alle historische slakken zout.

Toch maakte Piet Hein en zijn bemanning een enorme schat buit met de verovering van de Zilvervloot; 177.000 pond zilver, 66 pond goud, circa duizend parels. Daarnaast ook 361 kisten suiker, zeer waardevolle kleurstoffen zoals indigo en karmijn en nog meer kostbaarheden, die ook een enorm deel van de waarde van deze verovering vertegenwoordigden. Het totaalbedrag bij terugkomst in Nederland was ongeveer 12 miljoen toenmalige guldens. Rekeninghoudend met inflatiecorrectie en waardetoename zou de zilvervloot nu circa 100 miljard euro waard zijn. Dus zou bijvoorbeeld Nederland op dit moment over de Zilvervloot beschikken dan zouden ze in één klap van al haar staatschulden af zijn, zouden we zelfs circa 35 miljard overschot hebben en zouden we tot het allerrijkste land van de 21ste eeuw horen.

 

Marcel Verhoeven, Mysteriekenner           

verhoeven@mysteriekenner.nl

 

Noot: In eerste instantie naar huidige waarde omgerekend zou op basis van de actuele zilverprijs de Zilvervloot nu 100 miljoen euro zijn, maar de waarde die er in die tijd met zo’n geldbedrag gedaan kon worden was vele malen groter. Je moet dus de opbrengst van toen vertalen naar onze huidige standaard. Dus wat kostten tien grachtenpanden in de 17de eeuw en wat kosten ze in de 21ste eeuw en op die manier kom je op een enorm veelvoud van die 100 miljoen euro uit en komt de huidige waarde van de Zilvervloot op circa 100 miljard euro.