Ulrich Rückriem

Duitsland heeft de afgelopen decennia een aantal belangrijke beeldhouwers voortgebracht. De eerste kunstenaar die ik wil noemen is Ulrich Rückriem (geb. 1938). Hij  begon zijn carrière als steenhouwer bij de restauratie van de dom in Keulen. Dit ‘ambachtelijke’ steenhouwen is zeer kenmerkend te zien in zijn monumentale imposante sculpturen die zeer opvallend zijn. Hij maakt met name grote abstracte sculpturen van graniet waarbij hij gebruik maakt van explosieven of grote zagen.

Het resultaat van zijn manier van werken is dat je uiteindelijk in het definitieve kunstwerk duidelijk de grondvorm van de originele steen blijft zien en ook de sporen van het werkproces, zoals bijvoorbeeld de gaten waar de explosieven zaten en de zaagranden. Door deze op ‘Minimal Art’ lijkende manier van werken kun je vrij snel zien dat je met een werk van Rückriem van doen hebt. Zijn sculpturen passen trouwens perfect in de openbare ruimten en zij sieren verschillende parken en tuinen in Duitsland en ook in andere landen op. Zo zijn voor sommigen van u redelijk dicht bij huis twee beelden van hem te vinden, in het Amsterdamse Bos. 

Sinds 1984 is Rückriem professor aan de Kunstakademie Düsseldorf en past hier in een rij van beroemde andere naoorlogse kunstenaars zoals Beuys en Immendorf.

Een jongere collega van Ruckiem is Thomas Schütte. Alhoewel Schütte een veelzijdig kunstenaar is, zijn met name zijn sculpturen het meest herkenbaar. Hij maakt grote figuren die nog het meest doen denken aan Michelin-mannetjes of science-fictionachtige wezens die net uit een ruimteschip zijn gestapt. Deze typerende sculpturen noemt Schütte ‘Grosse Geister’. Deze titel kun je op twee manieren vanuit het Duits in het Nederlands vertalen namelijk als ‘Grote Geesten’ of als ‘Grote Denkers’.

In verschillende Duitse musea heb ik de ‘Grosse Geister’ van Schütte afgetroffen, maar ook voor Schütte geldt dat ze buiten Duitsland aan te treffen zijn. Zo heeft het museum De Pont in Tilburg drie van dergelijke beelden. Deze beelden in Tilburg zijn van gepolijst aluminium. Regelmatig voert hij ze ook uit in cortenstaal, wat de sculpturen de kenmerkend bruine roestkleur geeft. Van zo’n laatste genoemde versie is een voorbeeld te zien in het Utrechtse Grifpark.

Rückriem en Schütte, twee bijzondere Duitse kunstenaars.